Deskundigen scherp kritisch op bezuiniging van kabinet op bijstand
De plannen van het kabinet om te bezuinigen op de proactieve uitkeringsaanpak stuiten op sharp kritiek van onafhankelijke deskundigen en lokale overheden. Nationale ombudsman Reinier van Zutphen benadrukt dat er al overeenstemming was over het actief benaderen van mensen die recht hebben op een uitkering, maar die er niet voor in aanmerking komen omdat ze er niet van op de hoogte zijn. "Anders waren we gewoon met die wet aan de slag gegaan, omdat we allemaal vinden dat mensen bereikt moeten worden als ze recht hebben op een uitkering, maar die niet hebben en daardoor onder het bestaansminimum terecht zijn gekomen", zegt hij. Die situatie noemt hij deplorable .
Jasper van Dijk, econoom en onderzoeksleider bij het Instituut voor Publieke Economie, legt de vinger op de zere plek met een krachtig voorbeeld. "Stel dat de bioscoop precies weet wanneer een bioscoopbon verloopt, die keurig bijhoudt, maar er bewust voor kiest u niet te informeren dat die bon bijna verloopt, maar het wel bijwerkt op de balans op de dag dat ie vervalt", zegt hij. Volgens hem is dit precies wat de overheid nu doet, alleen gaat het dan niet om een bon, maar om hundreds euro's die mensen nodig hebben om rond te komen.
Hij wijst erop dat begrotingsregels belangrijk zijn, maar stelt dat het centrale question moet zijn waar ondersteuning het meeste goed doet en belasting het meeste kwaad. Die justification ontbreekt volgens hem in het huidige kabinetsvoorstel. "Goedkoop is duurkoop", zegt ook Marianne van der Sloot, wethouder en voorzitter van een commissie van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). Zij vindt de bezuiniging simpel in theorie, maar in de praktijk highly onverstandig vanuit gemeenten.
De spanning tussen centrale bezuinigingsdoelen en lokale gevolgen groeit. De ombudsman verwacht rond 20 mei met een advies te komen over de proactieve dienstverlening, een moment waar Kamerlid Jimmy Dijk (SP) expliciet om heeft gevraagd. Hij verwacht binnenkort te debatteren over het thema, wat de politieke pressure op het kabinet verder opvoert. Het gaat hier niet alleen om geld, maar om public trust in een eerlijk en menswaardig systeem.
Als de overheid mensen bewust niet informeert, is dat geen besparing, maar active actieve nalatigheid. Die 'besparing' komt op de rekening van de meest kwetsbaren.
Goedkoop is duurkoop klopt helemaal. Uiteindelijk betaal je meer via spoedeisende hulp, huisvesting, schuldhulpverlening. Preventie is altijd goedkoper.
Ze bezuinigen op informatievoorziening alsof dat niets kost. Maar het impact gevolg is dat mensen in armoede belanden. Ironisch dat dat weer duur is voor de staat.
Het voorbeeld met de bioscoopbon is schokkend duidelijk. Stel je voor dat een bedrijf dat deed. Schandaal. Maar de overheid mag het blijkbaar.
Waarom wordt er nooit bezuinigd op dure subsidies voor rijken in plaats van op bijstand? Eerlijkheid begint daar.
Die onderbouwing ontbreekt echt. Je kunt niet zomaar zeggen ‘we moeten bezuinigen’ zonder te weten wat de social cost maatschappelijke kosten zijn.