Twee schepen in Straat van Hormuz beschoten • Trump verlengt bestand met Iran
In de vroeguren van maandag zijn twee schepen beschoten in de Straat van Hormuz, opnieuw een teken van toenemende tension in een van de meest strategische wateren ter wereld. Het eerste schip, een containerschip onder Brits toezicht, werd aangevallen door de Iraanse Revolutionaire Garde, waarbij de brug zwaar werd beschadigd. Hoewel er geen gewonden vielen, laat het incident zien hoe kwetsbaar de commercial shipping is geworden. Het tweede incident, vlakbij het eerste, betrof een ander containerschip dat stil lag na beschieting — de bemanning is in veiligheid, maar de oorzaak van de aanval is nog onduidelijk.
De Verenigde Staten hebben intussen een Iraans vrachtschip, de Touska, beschoten en in beslag genomen in de Golf van Oman, waarop Iran reageerde met een drone attack op Amerikaanse marineschepen. Hoewel geen schade werd gemeld, noemt Iran de actie een "oorlogsdaad" en een schending van het tijdelijke ceasefire . De VS verdedigen hun actie door te stellen dat het schip waarschuwingen negeerde. President Trump bevestigde dat het bestand met Iran wordt verlengd — maar alleen totdat Iran een tegenvoorstel doet, wat de duur ervan hoogst onzeker maakt. De deadline hangt nu af van diplomatieke voortgang, en die loopt stroef.
Pakistan fungeert als bemiddelaar, en er zouden nieuwe gesprekken moeten plaatsvinden in Islamabad. Maar Iran heeft nog geen officiële deelname bevestigd, met name vanwege de Amerikaanse blokkade van Iraanse havens. De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Araghchi noemde die blokkade een directe violation van het bestand. Ook adviseur van parlementsvoorzitter Ghalibaf twijfelt aan de oprechtheid van de VS: volgens hem probeert Trump alleen tijd te winnen voor een surprise attack . Ondertussen bereidt Islamabad zich voor — hotels worden ontruimd, veiligheidsmaatregelen opgeschaald — maar of beide partijen daadwerkelijk aan tafel komen, is onzeker.
De menselijke cost van de crisis stijgen snel. In Libanon vielen al meer dan 2200 doden door Israëlische aanvallen, en ruim een miljoen mensen zijn ontheemd. Ondanks een tiendaags bestand blijft het Israëlische leger delen van Zuid-Libanon bezetten en heeft het een 'gele lijn' ingevoerd waarachter burgers niet mogen komen. In Iran zelf zijn al ruim 3300 mensen omgekomen sinds het begin van de oorlog, waaronder honderden kinderen. De uncertainty is groot: internet is geblokkeerd, levens zijn verstoord, en velen vrezen nieuwe bombardementen.
Economisch gezien dreigt een wereldwijde energy crisis . Volgens IEA-topman Fatih Birol is dit de grootste energiecrisis ooit, omdat de Straat van Hormuz — waar 20 procent van de wereldoli doorheen gaat — praktisch blocked is. De olieprijs is in een week gestegen van 86 naar ruim 95 dollar per vat. De VN werkt aan een evacuatieplan voor honderden vastzittende schepen, maar die kan pas starten als de veiligheid is gewaarborgd. KLM heeft ondertussen haar vluchten naar Saudi-Arabië verlengd tot 14 juni, vanwege de aanhoudende geopolitical unrest .
Als de olieprijs blijft stijgen, komt dat direct op de pocket portemonnee terecht. Benzine, verwarming, boodschappen — alles wordt duurder. En wie draait op voor deze diplomatic game diplomatieke spelletjes?
Ze praten over een bestand, maar de VS blokkeren onze havens en beschieten onze schepen. Hoe kun je dialoog verwachten als ze zelf de rules regels overtreden? Dit is geen vrede, dit is pressure druk zetten.
Pakistan als bemiddelaar? Interessante keuze. Maar als beide partijen al vooraf hun conditions voorwaarden stellen, is het gesprek voorbij voordat het begint.
Die gele lijn in Libanon... dat is geen veiligheidsmaatregel, dat is een manier om mensen uit hun huizen te force dwingen. Herhaling van wat in Gaza gebeurde. Zonder internationale intervention ingrijping gebeurt er niets.
Waarom reageren we zo traag? De VN heeft een evacuatieplan nodig voor schepen. Dat had maanden geleden al klaar moeten zijn. Nu zijn Nederlandse crews bemanningen vast in de Perzische Golf. Onacceptabel.
En ondertussen worden er mensen geëxecuteerd in Iran, wordt er in Libanon geschoten op burgers, en noemen we dat 'onderhandelen'? Wanneer wordt het een war oorlog genoemd, gewoon bij naam?