Waarom de Straat van Hormuz opnieuw potdicht zit: Trump deed zeven beweringen in een uur ‘en alle zeven waren onjuist’ volgens Iran
Met het einde van het staakt-het-vuren in zicht, lijkt een duurzame overeenkomst tussen de Verenigde Staten en Iran verder weg dan ooit. Vrijdag leek er hoop, toen de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken de Straat van Hormuz open verklaarde – maar binnen enkele uren was die hoop verdampt. Wat begon als een teken van ontspanning, eindigde in verwarring en een hernieuwde blokkade. De zeestraat, cruciaal voor de wereldhandel, zit weer potdicht.
Het bericht van minister Abbas Araghchi werd eerst toegejuicht door Donald Trump, die Iran bedankte voor het openen van de waterway en zelfs lof uitte voor zogenaamde nucleaire concessies. Volgens Trump zou Iran zijn nucleaire activiteiten stopzetten en uranium exporteren naar de VS. Maar deze uitleg stuitte op felle weerstand binnen Iran – vooral bij de Revolutionaire Garde. Zij lieten weten dat Araghchi niet namens het regime had gesproken en dat zijn verklaring „onduidelijkheden” creëerde.
De Garde stelde dat de open Straat alleen gold voor schepen die approval hadden en via de ‘tolpoort’ voeren – een route langs de Iraanse kust waarvoor betaling verschuldigd is. Deze correctie toont wie de echte power heeft: niets gebeurt zonder hun instemming. Zaterdag hield Trump de Amerikaanse blokkade van Iraanse havens aan, wat Iran direct interpreteerde als een gebrek aan trust . Als reactie sloten zij ook de tolpoort af. Parlementsvoorzitter Ghalibaf verklaarde: "iedereen erdoor of niemand erdoor." Vooralsnog is het niemand.
De situatie escaleerde verder toen Iran twee Indiase schepen onder vuur nam, ondanks eerder verleende toestemming. India vroeg om clarification . Ghalibaf noemde Trumps zeven beweringen in één uur "allemaal onjuist" en sprak van "maritieme piraterij". Trump waarschuwde op zijn beurt dat de VS niet chantabel zijn. De cyclus van optimisme, dreigementen en misverstanden blijft de diplomatie ondermijnen.
De markten reageerden vrijdag nog met een sharp daling van de olieprijs – van 96 naar 90 dollar per vat – maar dat optimisme is verdwenen nu de Straat weer gesloten is. Zoals zo vaak blijkt: wie de Straat van Hormuz controleert, houdt een global knelpunt in handen. Zolang die macht verdeeld is tussen Iraanse instellingen en de VS blijft bluffen, lijkt een akkoord een illusie.
De market markt reageert scherp op elk woord, maar de echte risk risico zit hem in de instabiele machtsspelletjes binnen Iran.
Alsof we dit patroon niet kennen. Eerst hoop, dan een breakthrough doorbraak, dan weer niets. Altijd dezelfde cycle cyclus.
De Revolutionaire Garde heeft duidelijk de touwtjes in handen. De minister is slechts een figuurhead.
Als de waterway zee-engte dicht blijft, stijgt de olieprijs weer. En dan betalen wij de price prijs.
Trump doet alsof hij controle heeft, maar hij reageert net zo impulsief als de anderen. Geen strategy strategie, alleen gebluf.
Waarom geven ze schepen nog toestemming als die later toch onder vuur genomen worden? Dat is geen policy beleid, dat is chaos.