AFM: stapeling van risico’s zet druk op sector én accountancy
De pressure op de Nederlandse accountancysector neemt toe door een accumulation van risico’s, waarschuwt de Autoriteit Financiële Markten (AFM). Voorzitter Laura van Geest beschrijft de huidige tijd als onzeker en dynamisch: “De wereld is unpredictable geworden, ontwikkelingen gaan snel en tellen ook nog eens bij elkaar op.” Volgens haar is samenwerking essentieel om het market stability stabiel te houden, zowel met de overheid als op Europees niveau. “Je wordt minder bang voor de wind als je stevig op je voeten staat,” benadrukte ze tijdens de persconferentie.
De AFM heeft haar toezicht in 2025 gericht op vier key priorities : meer inzicht in kwaliteit en risico’s bij accountantsorganisaties, een cultuur van continue kwaliteitsverbetering, scherpere aandacht voor fraude- en continuïteitsrisico’s, en betere ESG-informatie. Toezichthouder Hanzo van Beusekom legt uit dat risico’s zoals een sterke focus op financial performance , afhankelijkheid van auditsoftware en voorspelbare dossierselectie, de controlekwaliteit kunnen undermine . Daarom werkt de AFM met onderzoeken, gesprekken en een self-assessment om kantoren te ondersteunen bij het versterken van hun kwaliteitsstelsel.
Ondanks enige vooruitgang blijft de supervisory pressure toenemen. Het aantal verleende vergunningen steeg naar 16, het aantal waarschuwingen naar 6 en er werden drie boetes uitgedeeld. Ook het aantal toezichtbrieven nam toe. “Bij de grootste kantoren zien we stap voor stap improvement ,” zegt Van Beusekom. “Maar bij kleinere kantoren is het beeld minder scherp, mede omdat we daar minder meten. Daar is extra resilience nodig.” De sector moet zich ook beter wapenen tegen digitale incidenten, die niet alleen het eigen bedrijf raken, maar ook klanten en leveranciers.
Belangrijke wetswijzigingen dragen bij aan de versterking van het systeem. Vanaf 1 juli zal de organisatie medeverantwoordelijk zijn voor de controlekwaliteit, niet alleen de handtekenende accountant. “Dat is logisch en versterkt de accountability ,” aldus Van Beusekom. Ook de verplichting tot een raad van commissarissen bij reguliere vergunninghouders noemt hij een “mooie stap vooruit”. De AFM ziet dat ondernemingen en accountants een learning attitude tonen, vooral rond ESG-rapportages en de CSRD-richtlijnen. “Dat is positief voor het public trust in de markten.”
Die accumulation stapeling van risico’s voelt echt als een tikkende tijdbom voor kleinere kantoren. Zonder dezelfde middelen als de grote spelers, hoe moeten zij dit resilience weerbaar opvangen?
Eindelijk eens een toezichthouder die spreekt over echte vulnerabilities kwetsbaarheden in plaats van alleen mooie plannen. Maar blijft de vraag: waar is de enforcement handhaving op kleine kantoren?
Die verplichte raad van commissarissen is een positive step positieve stap, maar ik vraag me af of het echt verschil maakt bij organisaties die al onder pressure druk staan.
Digitale veiligheid wordt te vaak als achtergedachte behandeld. Een data breach gegevenslek bij een accountant kan enorme reputational damage reputatieschade veroorzaken voor klanten.
De focus op ESG is terecht, maar blijft erg vague vaag. Wat als bedrijven gewoon ESG-washing doen en accountants dat niet zien?
Die drie boetes wijzen op een tightening verscherping van het toezicht. Hopelijk is dat genoeg om de integrity integriteit van het systeem te beschermen.