Siostry vs Chłopaki: "Nazywają nas betonem". Wiceministra odpowiada

Siostry dominikanki, które od lat prowadzą care opiekę nad dziećmi z ciężkimi niepełnosprawnościami w Domu Chłopaków, mówią, że czują się odrzucane. W odpowiedzi na zapowiadane zmiany w ustawie o pomocy społecznej, piszą, że są nazywane beton betonem – czyli twardą, niewrażliwą barrier barykadą na drodze do progress postępu. Nowa reforma zakłada bowiem, że dzieci z niepełnosprawnościami nie będą trafiać do domów pomocy społecznej (DPS), a ich miejsce zostanie zajęte przez rodzinne formy wsparcia, w tym rodziny zastępcze.

Wiceminister rodziny, pracy i polityki społecznej Katarzyna Nowakowska wyjaśnia, że celem reformy jest przede wszystkim safety bezpieczeństwo i lepsza jakość życia dla dzieci. Obecnie ponad 900 dzieci żyje w DPS-ach razem z dorosłymi, co według ministerstwa nie jest healthy zdrowym ani bezpiecznym środowiskiem. – Dzieci potrzebują rodziny, a nie institution instytucji, nawet jeśli ta działa z najlepszymi zamiarami – podkreśla. Nowelizacja zakłada, że dzieci trafiać będą do placówek wyłącznie dla nich, a istniejące DPS-y mogą zostać przekształcone w ośrodki dla dorosłych.

Nie wszyscy są przekonani. Dr Krzysztof Kurowski z Polskiego Forum Osób z Niepełnosprawnościami mówi, że DPS-y rzeczywiście nie są miejscem dla dzieci, ale dodaje, że kluczem jest rozwój realnych alternatyw. – Dziecko raz w DPS-ie często zostaje tam na lifetime całe życie. Obecnie więcej pieniędzy idzie do instytucji niż do rodziny zastępczej, a system adopcyjny ich nie widzi – zauważa. Jego zdaniem wyłączenie dzieci z DPS-ów to konieczny krok, by nie blokować ich development rozwoju i otworzyć drogę do autonomii.

Inni, jak prawniczka dr hab. Katarzyna Roszewska, obawiają się, że brakuje funding środków na skuteczne wsparcie rodzin. – Projekt nie przewiduje zwiększenia wydatków. To oznacza, że najbiedniejsze rodziny będą musiały radzić sobie same, a opieka stanie się dostępna głównie dla zamożnych – twierdzi. Podobnie socjolożka dr hab. Agnieszka Dudzińska podkreśla, że deinstytucjonalizacja musi iść krok po kroku, bo bez rozwiniętych support services usług wspierających, takich jak opieka dzienna czy nocna, nie da się skutecznie zastąpić istniejących struktur.

Środowiska rodzin dzieci z niepełnosprawnościami wskazują, że trzeba działać. – Nie chodzi o to, by zamknąć DPS-y, tylko by nie trafiały tam nowe dzieci. Każde dziecko zasługuje na rodzinę – mówi Joanna Cwojdzińska z PSONI. Choć emocje są wysokie, większość zgodzi się: chodzi nie o conflict konflikt między siostrami a państwem, ale o to, by każde dziecko miało szansę na dignified life godne życie – w środowisku, które je kocha i rozumie.