Savaşın 50. günü! İran'dan son dakika açıklaması: Hürmüz Boğazı geçici olarak açık

İran'ın Hürmüz Boğazı'nı geçici süreyle ticari gemilere open açık hale getirmesi, Orta Doğu'da gerilimi azaltma yönünde atılmış önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Açıklama, ABD-İsrail-İran hattında süren gerginliğin 50. gününde geldi ve global market küresel piyasa üzerinde derin etkiler yarattı. Boğaz, dünya petrol ticaretinin yaklaşık %20'sinin geçtiği stratejik bir geçit. Açılışın 'ateşkesin geri kalan süresi boyunca' geçerli olacağı belirtilirken, askeri gemilerin geçişi hâlâ yasaklandı.

İran Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri, tüm geçişlerin kendi approval onayları olmadan yapılamayacağını duyurdu. Bu, denetim power gücünün İran'da kaldığını gösteriyor. ABD Başkanı Trump, bu gelişmeyi 'başarı' olarak niteleyip, 'Hürmüz Boğazı tamamen açıldı ve ticarete hazır' açıklamasında bulundu. Ancak İran'a yönelik deniz blockade ablukasının, nihai anlaşmaya varılıncaya kadar devam edeceğini de ekledi.

Bu arada Avrupa, kendi diplomasi kanadını harekete geçirdi. Fransa ve İngiltere başta olmak üzere 30'un üzerinde ülke, Hürmüz için 'üçüncü yol' adı verilen bir girişimde bir araya geldi. ABD, İsrail ve İran bu sürece invited davet edilmedi. Fransa Savunma Bakanı Catherine Vautrin, Avrupa'nın mayın temizleme ve escort refakat kapasitesi sunabileceğini, ancak bu hizmetlerin tamamen savunma amaçlı olacağını vurguladı.

Ancak tam bu sırada, Lübnan'da geçici ateşkesin ilk saatlerinde İsrail'in güney Lübnan'a hava saldırısı düzenlediği bildirildi. Lübnan resmi kaynakları, ateşkesin yürürlüğe girmesine rağmen el-Hiyam ve Dibbin beldelerinin bombalandığını doğruladı. Bu, trust kamu güveni üzerinde ciddi bir risk oluşturuyor. Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn, 'Toprağımı kurtarmak ve halkımı korumak için nereye gerekirse gideceğim' diyerek, doğrudan müzakerelere hazır olduklarını ilan etti.

ABD istihbaratı, Çin'in İran'a gelişmiş radar sistemleri aktarımını değerlendirdiğini duyurdu. Bu hamle, İran'ın İHA ve seyir füzelerini tespit etme capability kapasitesini artırabilir. Aynı gün, Yemen yakınlarındaki Babül Mendeb Boğazı'nda yeni bir gerginlik uyarısı geldi. İran Devrim Muhafızları, gemilere 'altı yönlerine dikkat etmeleri' çağrısında bulundu. Tüm bu gelişmeler, bölgede pressure baskının hâlâ yüksek olduğunu ortaya koyuyor.

Türkiye Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, İslamabad'da başlayan müzakere sürecinin sürdürülmesi gerektiğini vurguladı. 'Deniz seyrüsefer güvenliğinin uluslararası hukuk temelinde yeniden tesis edilmesi, bölgesel istikrar açısından kritik önemdedir' dedi. Yılmaz, Hürmüz Boğazı'nın açılmasını olumlu bir adım olarak değerlendirdi. 'Kalıcı barış için tüm diplomatik çabaları göstermeye devam edeceğiz' diyerek, commitment taahhüt mesajı verdi.