Sosyal normlarda yeni tartışma: Bilim dünyasına göre 'misilleme' amaçlı kabalık haklı mı sayılıyor?
Nezaket kuralları, modern society temel taşı olarak uzun süredir kabul görür. Ancak Cornell Üniversitesi'nde yapılan yeni bir research , bu kuralın her durumda geçerli olmayabileceğini ileri sürüyor. Profesör Merrick Osborne ve ekibi, bad behavior her zaman toplumsal risk olarak görülmediğini, özellikle haksızlık sonrası yapılan 'misilleme' türünde olanların ahlaki olarak support görebileceğini ortaya koydu.
Beş ayrı deneyde yaklaşık 850 kişiye sunulan senaryolarda, aynı nezaketsizlik düzeyi farklı tepkiler aldı. Başlatıcı kişi genellikle olumsuz yargılanırken, aynı sertliğe maruz kaldıktan sonra response veren birey, public trust kazanıyor. Çalışma, bu tür davranışların 'grubun normlarını koruma' işlevi gördüğünü ve gözlemcilerce moral decision olarak algılandığını belirtiyor.
Dijital platformlardaki deneylerde, direct comment sert ama aynı tonda bir yanıt veren kullanıcılar, nötr kalanlara göre yedi kat daha fazla upvote aldı. Spor ortamlarında da rakibin kural dışı hareketine fight back oyuncular, taraftarlar tarafından 'erdemli' olarak praise . Bu durum, toplumun adaleti dişe diş ilkesiyle ilişkilendirdiğini gösteriyor.
Ancak bu social acceptance , belirli sınırlar içinde kalıyor. İş yerinde yapılan bir senaryoda, kaba eleştiriye yanıt veren kişi yine haklı görülüyor. Fakat tepki, haksızlığa neden olmayan üçüncü bir kişiye yöneltilirse, birey toplum tarafından harsh judgment . Bilim insanları, bu durumun "iki yanlış bir doğru etmez" ilkesinin her zaman social rule olarak uygulanmadığını gösterdiğini vurguluyor.
İlginç bir research araştırma, ama bu sonuçlar bizi 'herkes kaba olabilir' yönünde yanlış baskıya mı sürükler?
Bir toplantıda patron küfredince, altındaki kişi de küfrederse bu artık 'ahlaki karar' mı oluyor? Gerçek hayatta workplace rule iş yeri kuralları bu kadar esnek değil.
Reddit'te upvote destek almak ile gerçek hayatta saygı kazanmak farklı şeyler. Dijital public reaction kamu tepkisi gerçek social trust sosyal güven değil.
Toplum haksızlığa karşı sessizliği zayıflık olarak görüyor. Bu yüzden 'dişe diş' tepki, moral pressure ahlaki baskı altında bile olsa doğal geliyor.
Asıl mesele, kabalığın target hedefi. Doğru kişiye yönelirse 'adalet', yanlış kişiye yönelirse 'tehlike'.
850 katılımcılı beş deney iyi bir sample size örneklem, ama kültürel farklılıklar nasıl dikkate alındı? Aynı result sonuç, Japonya'da da geçerli mi?