Seracılar maliyet kıskacında: Üretim zorlaşıyor, gelir belirsiz
Artan input costs , küçük ölçekli seracıları production yapamaz hale getiriyor. Fidelerden gübreye, işçilikten sulamaya kadar her aşamanın maliyeti katlanarak artarken, market fiyatlarının belirsizliği çiftçileri daha da zor duruma düşürüyor. Batman’ın Balpınar köyünde salatalık üreten Fesih Bozkurt, bu sene fideleri geçen yıla göre neredeyse iki katına yakın bir fiyata aldığını söylüyor.
Bozkurt, bir dönüm alana 2 bin 500 adet fide diktiğini, bu durumda tek bir dönüm için sadece fide maliyetinin 35 bin TL’yi bulduğunu anlatıyor. fertilizer fiyatlarının da 13 binden 40 bine çıktığını vurguluyor. labor maliyeti ise başka bir baskı: bir işçi için günde 1300 TL harcanıyor ve ürün vermeye başladığında her üç günde bir hasat gerekiyor. “Sera işi çok fazla emek ister, ama başka gelir source yok” diyor.
Ürünlerin meyve-sebze marketplace götürülüp komisyoncular aracılığıyla satıldığını belirten Bozkurt, buradan da %10 kesinti yapıldığını açıklıyor. uncertain fiyatlar, üreticinin ne kazanacağını tahmin etmesini imkânsız hale getiriyor. Bozkurt, “Ne kazanacağımızı bilmiyoruz” diyerek gelecek kaygısını dile getiriyor.
Musa Özgün ise üç yıldır tarıma geçtiğini, ancak geçen yılı zero profit kapattığını söylüyor. Toplamda 110 bin TL borçla yılın sonuna geldiğini belirtiyor. Sera kurulum maliyetinin dönüm başına 1 milyonu exceed ifade ediyor. Tapusuz arazi nedeniyle devlet desteğinden excluded kaldığını, bu durumun adaletsiz olduğunu düşünüyor.
Üreticiler, government support ve fiyat denetimi talep ediyor. Özgün, “Çiftçinin hali ortada, bunu herkes biliyor” diyerek sistemin pressure vurguluyor. Artan maliyetler, trust eksikliği ve belirsiz piyasa koşulları, küçük üreticilerin survival tehdit ediyor.
Bu maliyetlerle sustainable sürdürülebilir üretim nasıl olacak? Bir dönümde 1 milyon TL maliyet, hasat garantisi yok. Bu bir tarım değil, kumar.
Komisyoncular %10 alıyor, çiftçi sıfır kâr. Peki bu middlemen aracılardan kazanan kim? Mantık broken bozuk.
Tarımda input costs girdi maliyetleri yıllardır kontrolsüz artıyor ama destekler geride kalıyor. Bu bir crisis kriz, suskunluk su götürmez.
Fidenin 20 liraya çıkması tek başına bile birçok çiftçiyi devre dışı bırakır. Bunu bir decision karar meselesi yapmalı, değil mi?
Devlet, tarımı strategic stratejik sektör ilan etsin de destekleri artırsın. long-term Uzun vadeli plan yok, sadece kriz yönetimi var.
Herkesin çiftçiyi düşünen açıklaması var ama action eylem yok. Sözler dolu, result sonuç boş.