Akaryakıt krizinde lifeline: Eşel mobil kalıyor
ABD ile İran arasındaki gerilim tırmanıyor, piyasalar sarsılıyor, akaryakıt fiyatları gökyüzüne fırlıyor. Bu crisis ortasında Türkiye’nin enerji ve ekonomi yönetimi, mart ayından beri uygulanan eşel mobil sisteminin discontinue duyurdu. Peki, bu sistem sadece bir geçici çözüm mü, yoksa uzun soluklu bir strategy mi? Sorular artarken, yetkililer tek bir mesaj veriyor: mevcut durum korunacak.
Eşel mobil, fuel fiyatlarındaki şokları absorb için tasarlandı. Benzin, motorin ve LPG’deki zamların %75’i özel tüketim vergisi olan ÖTV’den cover , geri kalan kısım sadece pompa fiyatına pass . Başlangıçta benzinde litre başına 14,8277 TL, motorinde 13,9006 TL, LPG’de 11,3830 TL ÖTV apply . Ama zamanla motorine art arda büyük zamlar geldi — sonuç: motorin ÖTV’si tamamen eliminate .
Benzinde ise bu vergi 3 TL 2 kuruşa reduce . Yetkililer, şu anda sistemin alter planlanmadığını vurguluyor. official , “Eşelmobilde bir değişiklik yok. Şu aşamada bir değişiklik planlanmıyor” diyerek net bir çizgi draw . Bu açıklamalar, bütçe açıklarının büyüdüğü bir dönemde bile uygulamanın maintain edeceğinin sinyalini veriyor.
industry temsilcileri ise farklı bir senaryoyu gözler önüne seriyor. Uygulama sona ererse, telafi etmek için motorine 14-15 TL, benzine yaklaşık 12 TL increase gelmesi gerekeceğini belirtiyorlar. Bu, consumer fiyatlarında büyük bir jump anlamına gelir. Eşel mobil olmasa, pump çok daha acı olurdu — bu durum, sistemin ne kadar kırılgan ama ne kadar gerekli olduğunu gösteriyor.
pump Pompada bir litre benzin, cebimi delik deşik ediyor zaten. Eğer bu sistem kalkarsa, araba sürmek lüks olacak.
ÖTV'yi sübvansiyon gibi gösteriyorlar ama aslında devlet borca girmiyor mu? Bu açık bir gün bizi yakacak.
Motorinin ÖTV'si sıfırlandı ama pompa fiyatı düştü mü? Hayır. Peki bu system sistem kimin lehine işliyor?
Sistem kalırsa price fiyat istikrarı olur ama bütçe nasıl dayanacak? Bir balance denge kurulmalı.
Devlet piyasaya müdahale etmeyi bırakmalı. Doğal dalgalanma olsun, herkes kendi seçimini yapsın.
Geçici gibi görünse de bu artık bir can support hattı. Özellikle düşük gelirliler için.
LPG'ye yapılan düzenleme de dikkat çekici. Ama kimse bunu konuşmuyor.
Herkes duygusal tepki veriyor ama data verilere bakalım. Sistem kalkarsa zam kaçınılmaz. Bu kadar.