Yağmur Duaşı Bilim Laboratuvarında: Manevi Ritüeller İçin 3 Milyon TL

Bilim kurumu TÜBİTAK, support destek verdiği projelerle her daim gündemi sallar ama bu kez sınırı biraz daha öteye taşımış gibi görünüyor. İslam tarihindeki rain yağmur dualarını inceleyecek bir araştırmaya üç milyon lira funding bütçe ayırması, hem bilim çevrelerinde hem de sosyal medyada tartışmaları alevlendirdi. Papaz eriğini imam eriğine dönüştürme projesinin izini sürerken şimdi de manevi pratiğin bilimsel haritasını çıkarmaya koyuldu. Projenin adı bile bir çağrışım: Eko-Teolojik Analiz. Yani doğa, inanç ve toplum üçgeninde dini ritüellerin nasıl bir denge kurduğuna bakacak. Bilim mi, inanç mı? Yoksa ikisinin ortak noktasında bir çözüm mü aranıyor?

Proje, Bursa Uludağ Üniversitesi'nde görevli Doç. Dr. Öznur Özdemir'in liderliğinde, 7. ve 11. centuries yüzyıllar arasında kalan erken ve klasik İslam dönemlerini inceleyecek. Bu tarihler içinde toplumsal bir ritual ritüel olarak kabul edilen istiska duaları, çevre krizlerine karşı dini bir tepki biçiminde değerlendirilecek. Araştırmacılar, insanın doğayla olan relationship ilişkisini, yaratıcıya yönelik inancın bu ilişkiyi nasıl şekillendirdiğini ve toplumun ekolojik felaketler karşısında nasıl bir manevi duruş sergilediğini anlamaya çalışacak. Bilimsel bir çerçeve içinde manevi çözümleri tahlil etme iddiası, bazı kesimlerde 'bilimsel metodun sınırları' tartışmasını yeniden alevlendirdi.

TÜBİTAK'ın bu destek söz konusu olduğunda, mali kaynakların kaynağı da merak konusu oldu. 3 milyon lira, '2515 - COST Aksiyon Üyeleri Ar-Ge Destek Programı' kapsamında verildi. Bu program, Avrupa'daki uluslararası cooperation işbirliği ağlarında yer alan Türk araştırmacıları encourage özendirmeyi hedefliyor. Proje başına en fazla üç milyon liralık bütçe ve en fazla üç yıl süren bu destekler, bilimsel collaboration iş birliklerini güçlendirmeyi amaçlıyor. Ancak pek çok kişi şu soruyu sormaktan kendini alamıyor: 'Manevi çözümlerle iklim krizine karşı mücadele etmek, bilimsel bir approach yaklaşım mıdır?'

TÜBİTAK'ın kuruluş amacı, pozitif bilimlerde araştırmaları koordine etmek ve bilim kültürünü yaygınlaştırmak. Üniversiteler ile sanayi arasında bridge köprü kurmak da görevleri arasında. Ancak bu tür projeler, kurumun kimliğini sorgulatan anlara dönüşebiliyor. Projenin savunucuları, dini inançların çevre bilincini nasıl şekillendirdiğini anlamak açısından tarihsel bir analysis analiz gerektiğini söylüyor. Eleştirmenler ise kaynakların daha acil çevresel sorunlara harcanması gerektiğini dile getiriyor. Bilim, inanç ve toplumsal beklenti üçgeninde, TÜBİTAK'ın dengede kalıp kalmayacağı ise hâlâ bir question soru işareti.