Bí ẩn mỏ dầu lớn nhất Trung Quốc, trữ lượng đủ dùng suốt 200 năm

Ẩn mình giữa vùng đất khô cằn thuộc bồn địa Ordos — khu vực trải dài qua 5 tỉnh của Trung Quốc — ít ai ngờ rằng đây lại là nơi chứa energy năng lượng lớn nhất nước. Từ một vùng từng bị xem là khó khai thác, nơi đây đã trở thành trung tâm dầu khí khổng lồ, giữ vai trò pillar trụ cột cho cả nền kinh tế. Đây chính là mỏ dầu khí Trường Khánh, một breakthrough bước đột phá về công nghệ và quy mô.

Sau nhiều năm khai thác, bản đồ dầu khí Trung Quốc đang có sự dịch chuyển rõ rệt, khi các mỏ truyền thống suy giảm trữ lượng. Trong khi đó, Trường Khánh — cái tên từng ít được chú ý — lại vươn lên mạnh mẽ. Năm 2023, sản lượng dầu khí quy đổi của mỏ đạt hơn 65 triệu tấn, mức record kỷ lục mới trong ngành dầu khí nước này. Tổng trữ lượng đã được chứng minh chiếm khoảng 1/3 toàn quốc — tương đương 80 lần thể tích Hồ Tây ở Hàng Châu. Với tốc độ hiện tại, nguồn tài nguyên tại đây có thể dùng tới 200 năm.

Điều khiến mỏ này đặc biệt không chỉ là quy mô mà còn là điều kiện khai thác extreme khắc nghiệt. Các tầng chứa dầu có độ thấm rất thấp, cứng như thép — một thách thức mà các kỹ sư ví như 'vắt dầu từ đá'. Giai đoạn đầu, Trung Quốc gần như không có công nghệ phù hợp. Nhưng pressure áp lực từ nhu cầu năng lượng buộc họ phải tự phát triển. Bước ngoặt đến năm 1973 với chiến dịch cải tiến công nghệ nứt vỉa (fracking), giúp sản lượng mỗi giếng tăng hơn 5 lần trong một năm — một milestone cột mốc công nghệ quan trọng.

Ít người biết, Trung Quốc từng bị gọi là 'quốc gia nghèo dầu'. Giới địa chất quốc tế cho rằng dầu chỉ hình thành ở trầm tích biển, trong khi phần lớn lãnh thổ Trung Quốc là trầm tích lục địa. Nhưng các nhà khoa học nước này đã đưa ra học thuyết continental oil sinh dầu lục địa — mở ra hướng đi mới. Nhờ đó, hàng loạt mỏ lớn như Đại Khánh, Thắng Lợi được phát hiện. Trường Khánh là 'thế hệ kế tiếp', kế thừa và nâng tầm cả quy mô lẫn công nghệ.

Ngày nay, Trường Khánh không chỉ là mỏ dầu lớn nhất mà còn là trung tâm sản xuất khí đốt lớn nhất Trung Quốc. Nguồn cung từ đây đảm bảo stability ổn định cho sản xuất công nghiệp và đời sống dân sinh. Trong bối cảnh năng lượng toàn cầu biến động, vai trò của mỏ càng trở nên then chốt. Về bản chất, đây không chỉ là một mỏ dầu, mà là backbone xương sống năng lượng của nền kinh tế.

Mặc dù đạt thành tựu ấn tượng, Trung Quốc cũng đang đối mặt với bài toán chuyển dịch năng lượng. Trong dài hạn, năng lượng tái tạo sẽ đóng vai trò lớn hơn. Tuy nhiên, dầu khí vẫn là nền tảng irreplaceable không thể thay thế trong nhiều lĩnh vực, ít nhất vài thập kỷ tới. Những siêu mỏ như Trường Khánh sẽ tiếp tục đảm bảo an ninh năng lượng và tạo vùng đệm cho quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế xanh.