Hải quân Mỹ nổ súng bắt giữ tàu treo cờ Iran, Tehran tuyên bố sẽ đáp trả
Hải quân Mỹ đã fire và bắt giữ một tàu chở hàng mang cờ Iran ở Vịnh Oman sau khi con tàu này từ chối tuân thủ lệnh dừng, đánh dấu bước leo thang nghiêm trọng trong căng thẳng hàng hải giữa hai nước. Tổng thống Mỹ Donald Trump xác nhận tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường USS Spruance đã ngăn chặn con tàu Iran tên là Touska – dài hơn 274 mét và có trọng lượng tương đương một tàu sân bay – khi nó cố gắng vượt vòng naval blockade của Washington.
Theo Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), tàu Touska đã phớt lờ các cảnh báo liên tục trong suốt sáu giờ đồng hồ khi đang di chuyển về phía một cảng của Iran. Trước tình huống đó, USS Spruance đã yêu cầu thủy thủ đoàn Iran evacuate khỏi buồng máy, nhưng không nhận được phản hồi. Hải quân Mỹ sau đó đã disable hệ thống đẩy của tàu bằng cách bắn nhiều phát vào buồng máy, khiến con tàu mất khả năng di chuyển.
Hiện tại, Thủy quân lục chiến Mỹ đang kiểm soát con tàu, trong khi Iran lên án hành động này là "hành động gây hấn" và cáo buộc Mỹ vi phạm lệnh ngừng bắn, thực hiện hành vi cướp biển có vũ trang. Quân đội Iran cũng cho biết Mỹ đã phá hủy thiết bị định vị của tàu và triển khai military personnel lên boong, khẳng định sẽ sớm có biện pháp đáp trả.
Video do CENTCOM công bố cho thấy khoảnh khắc tàu Spruance bắn vào tàu Touska, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ xung đột lan rộng ở khu vực chiến lược này. Vụ việc đặt ra câu hỏi về giới hạn của maritime enforcement và cách các siêu cường xử lý căng thẳng mà không đẩy khu vực vào open conflict .
Trong bối cảnh quan hệ Mỹ - Iran vốn đã căng thẳng do các vấn đề hạt nhân và an ninh khu vực, hành động tại Vịnh Oman có thể trở thành flashpoint mới. Các chuyên gia cảnh báo rằng dù chưa có thương vong, nhưng việc sử dụng lethal force đối với tàu thương mại làm tăng rủi ro hiểu lầm và leo thang nhanh chóng giữa hai bên.
Tàu dài 274m mà so sánh với tàu sân bay thì hơi quá. Nhưng việc bắn vào buồng máy là hành động nghiêm trọng, không phải chỉ cảnh cáo. Rõ ràng đây không còn là warning cảnh báo nữa.
Iran nói 'cướp biển', Mỹ nói 'phong tỏa hợp pháp'. Ai đúng? Vấn đề là luật quốc tế về tự do hàng hải lúc nào cũng bị bóp méo khi có xung đột địa chính trị.
Bắn thủng buồng máy là vô hiệu hóa tàu, nhưng cũng có thể gây tràn dầu hoặc tai nạn. Nguy cơ environmental damage thiệt hại môi trường ở Vịnh Oman thì ai chịu?
Mỗi lần căng thẳng là lại thấy lo cho người lao động trên các tàu. Thủy thủ đoàn không phải combatant chiến binh, mà lại bị kẹt giữa căng thẳng quân sự.
Đáp trả thế nào đây? Iran có thể dùng tàu ngầm, tên lửa bờ hay tấn công tàu của đồng minh Mỹ. Nguy cơ escalation leo thang là có thật.
Video công bố nhanh vậy là chiến tranh information warfare tuyên truyền rồi. Mỗi bên đều muốn công chúng thấy mình chính nghĩa.
Tại sao lại để chuyện này xảy ra sau 6 giờ cảnh báo? Có phải là thiếu communication giao tiếp hay cố tình đẩy căng thẳng?
Hải quân Mỹ mạnh, nhưng mỗi phát đạn là một risk rủi ro lớn. Một sai lầm nhỏ có thể thành chiến tranh.