Điểm nóng xung đột ngày 22-4: Ông Ahmad Vahidi lên dẫn đầu IRGC, tín hiệu gì từ Iran?

Khi thời điểm quyết định xem Iran có extend gia hạn lệnh ngừng bắn hai tuần với Mỹ hay không đang đến gần, sự chú ý đang chuyển khỏi Tổng thống Masoud Pezeshkian. Thay vào đó, giới quan sát dồn về Ahmad Vahidi, nhân vật vừa được chỉ định làm Tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC). Với vai trò mới, ông sẽ có tiếng nói then chốt trong việc Tehran tiếp tục đàm phán hay quay lại đối đầu với Mỹ và Israel.

Ông Vahidi được mô tả là một trong những nhân vật hardline cực đoan nhất trong phe cứng rắn của Iran. Việc ông dẫn dắt một lực lượng nổi tiếng tough mạnh tay như IRGC khiến nhiều chuyên gia lo ngại. Nhà phân tích chính sách đối ngoại Lisa Daftari nhận định: "Sự kiện này cho thấy giới chức Iran hiện tại pressure dưới sức ép từ Mỹ và Israel vẫn không ôn hòa hơn."

Theo ông Behnam Ben Taleblu thuộc Quỹ Bảo vệ các nền dân chủ (FDD), các major quyết định lớn ở Tehran ngày càng do IRGC thông qua hơn là chính phủ dân sự. Ông Vahidi không phải gương mặt xa lạ — trước khi tướng Qassem Soleimani nổi bật, ông từng chỉ huy Lực lượng Quds, đơn vị chịu trách nhiệm về foreign hoạt động đối ngoại, chiến dịch bí mật và hỗ trợ lực lượng ủy nhiệm.

Ông cũng là một trong những kiến trúc sư đầu tiên xây dựng network mạng lưới ảnh hưởng của Iran tại Trung Đông, đặc biệt ở Lebanon. Một số đánh giá cho rằng ông thuộc nhóm đầu tiên thiết lập quan hệ giữa Tehran và Hezbollah. Phương Tây xem ông là nhân vật cực kỳ influential có ảnh hưởng và cứng rắn.

Chuyên gia Beni Sabti từ Viện Nghiên cứu An ninh Quốc gia Israel (INSS) nhận xét: "Ảnh hưởng ngày càng lớn của Vahidi có thể khiến Tehran không muốn có ngừng bắn thực chất. Xung đột kéo dài đồng nghĩa IRGC giữ được vai trò và tiếng nói lớn hơn trong hệ thống quyền lực." Một số nguồn còn cho rằng ông có tầm ảnh hưởng ngang hoặc vượt Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf, đồng thời là một trong số ít người có thể tiếp cận trực tiếp Lãnh tụ Tối cao Iran.