Mỹ dùng 'cạn' kho tên lửa chưa qua thử nghiệm tại Iran
Cuộc xung đột leo thang giữa Mỹ và Iran đang vấp phải làn sóng concern khi các báo cáo cho thấy Washington đã sử dụng hàng loạt tên lửa PrSM — loại vũ khí còn chưa hoàn tất testing — trong một cuộc tấn công được cho là tại thành phố Lamerd, miền nam Iran. Vụ việc khiến 21 người thiệt mạng, bao gồm học sinh và nhân viên tại một trường học và nhà thi đấu, làm dấy lên tranh cãi về tính an toàn và decision triển khai vũ khí mới trong thực chiến.
Theo lời ông Jimmy Arter, quan chức tại căn cứ Fort Sill, quân đội Mỹ đã bắn hết toàn bộ kho tên lửa PrSM ngay từ đầu chiến dịch. Báo cáo từ Aviation Week trích dẫn phát biểu tại Hội nghị chuyên đề về hỏa lực cho thấy Lục quân coi chiến trường là môi trường proof hiệu quả, thay vì chờ chu kỳ thử nghiệm đầy đủ. Điều này đặt ra câu hỏi về rủi ro khi dùng vũ khí nguyên mẫu trong các tình huống real .
Trong khi Lầu Năm Góc phủ nhận liên quan đến vụ tấn công Lamerd, Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) lại khẳng định tên lửa xuất hiện trong đoạn video phù hợp với mẫu Hoveyzeh do Iran sản xuất. Tuy nhiên, các chuyên gia phân tích hình ảnh do New York Times dẫn lời cho rằng vật thể không có đặc điểm kỹ thuật của Hoveyzeh, mà lại giống với PrSM — loại tên lửa do Lockheed Martin phát triển để thay thế hệ thống outdated ATACMS.
PrSM chỉ hoàn thành giai đoạn nguyên mẫu năm ngoái và chưa trải qua kiểm định toàn diện, khiến public trust vào quy trình phê duyệt vũ khí mới bị ảnh hưởng. Dù Lục quân Mỹ đã đặt hàng tổng cộng 380 quả (130 trước năm tài chính 2024 và 250 vào năm 2025), số lượng giao thực tế vẫn chưa được làm rõ. Việc triển khai vội vàng làm dấy lên lo ngại về risk sai mục tiêu và impact lâu dài đến ổn định khu vực.
Phản ứng trước động thái của Mỹ, Bộ Chỉ huy Khatam al-Anbiya của Iran đe dọa phong tỏa tuyến hàng hải chiến lược ở Vịnh Ba Tư, Biển Oman và Biển Đỏ. Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov nhấn mạnh, không có giải pháp quick cho khủng hoảng hiện nay, và Mỹ cần nhìn nhận nguyên nhân sâu xa — bao gồm cả pressure từ Israel muốn làm suy yếu Tehran.
Dùng vũ khí chưa thử nghiệm đầy đủ mà đã triển khai thực chiến? Rủi ro quá lớn, không chỉ với mục tiêu mà cả uy tín quân đội Mỹ.
Lầu Năm Góc nói không tấn công Lamerd, nhưng hình ảnh thì cho thấy tên lửa giống PrSM. Sự mâu thuẫn này làm người dân mất trust niềm tin vào thông tin chính thức.
PrSM là bước tiến, nhưng thay vì thử nghiệm cẩn thận, họ lại dùng chiến trường như phòng thí nghiệm. Quyết định này có vẻ là response phản ứng vội vàng hơn là chiến lược dài hạn.
Iran đe dọa phong tỏa đường biển? Giá dầu chắc lại tăng vọt. Ảnh hưởng này không chỉ của riêng họ mà toàn market thị trường gánh.
New York Times và Aviation Week cùng đưa tin, chuyên gia kiểm tra hình ảnh kỹ lưỡng. Không thể gạt bỏ bằng một tuyên bố chung chung từ CENTCOM.
Nếu tên lửa thật sự là của Mỹ, thì đây không chỉ là vấn đề quân sự mà là political chính trị lớn. Áp lực quốc tế sẽ tăng nhanh.