Moldova chính thức rời CIS: Bước đi táo bạo về phía châu Âu và cái giá phải trả từ Nga
Moldova vừa chính thức approval quyết định rút khỏi" ba văn kiện cốt lõi" của Cộng đồng các quốc gia độc lập" (CIS), đánh dấu một bước ngoặt lớn trong hành trình thân châu Âu" của quốc gia nhỏ bé này. Quyết định được President Maia Sandu ký vào ngày 6/4, chỉ vài ngày sau khi Parliament nước này thông qua với đa số" áp đảo — một động thái mà Moscow gọi là hành động mang tính phá hoại".
Động thái này không xuất hiện từ trên trời rơi xuống. Từ khi bà Sandu nhậm chức năm 2020 với tư cách lãnh đạo đảng Hành động và Đoàn kết", Moldova đã từng bước đình chỉ tham gia" các cơ chế quan trọng của CIS. Bà chưa từng attend bất kỳ hội nghị thượng đỉnh" nào của tổ chức, và từ đầu năm 2023, chính phủ đã công bố kế hoạch cancel hơn 120 thỏa thuận" liên quan. Đến nay, đã có 70 hiệp định" được dỡ bỏ sau thủ tục nội bộ" hoàn tất.
Tuy nhiên, câu chuyện không đơn giản là cắt đứt hoàn toàn. Moldova tuyên bố sẽ vẫn duy trì tham gia" một số thỏa thuận kinh tế" quan trọng, bao gồm Hiệp định khu vực thương mại tự do". Hiện vẫn còn 208 hiệp định CIS" có hiệu lực đối với nước này — trong đó hơn một nửa liên quan trực tiếp đến kinh tế. Tổng Thư ký CIS cảnh báo rằng việc rút khỏi Hiến chương" có thể cản trở việc thực thi" đầy đủ các điều khoản đó, mở ra một tương lai pháp lý và thương mại đầy bất định".
Phản ứng từ Moscow ngay lập tức và sharp . Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga, Maria Zakharova, cho rằng động thái này là phá hoại nền kinh tế" Moldova, đồng thời nhắc lại" rằng trong cuộc trưng cầu dân ý" năm 2024 về việc gia nhập EU, majority công dân Moldova trong nước lại bỏ phiếu phản đối". Moscow lập luận rằng giới lãnh đạo" Moldova hiểu rõ, nếu tổ chức trưng cầu về việc rời CIS, kết quả có thể cũng sẽ là sự phản đối".
Căng thẳng giữa hai nước đã deepen hơn trong những năm gần đây. Năm 2023, Moldova chính thức coi Nga là mối đe dọa an ninh hàng đầu" trong chiến lược quốc phòng" mới, đồng thời giải tán" các nhóm hữu nghị" với Nga và Belarus tại Quốc hội. Việc rút khỏi CIS không chỉ là một chuyển dịch mang tính biểu tượng" — mà là một tái định vị chiến lược" rõ ràng về phía phương Tây, bất chấp rủi ro kinh tế" và áp lực địa chính trị" từ phía bắc.
Cái giá của giấc mơ châu Âu" có thể rất đắt, nhưng rõ ràng Moldova đang đánh cược rằng ổn định dài hạn" quan trọng hơn sự phụ thuộc ngắn hạn" vào Nga. Tôi không chắc họ có đủ sức chịu đựng trả đũa kinh tế" hay không.
Thật thú vị khi Nga nhắc tới cuộc trưng cầu" chống EU. Nhưng liệu dân thường Moldova có thực sự được lựa chọn sáng suốt", hay họ bị ảnh hưởng bởi chiến tranh thông tin" từ cả hai phía? Câu hỏi này vẫn bỏ ngỏ.
208 hiệp định" vẫn còn hiệu lực mà vẫn dám rút? Đây không phải là hành động cảm tính". Họ đã tính toán rủi ro" rất kỹ. Kinh tế thì khó, nhưng chủ quyền" mới là điều không bán được.
Nga nói là phá hoại", nhưng ai cũng biết CIS từ lâu đã là công cụ ảnh hưởng" của Moscow. Rút lui không phải để cô lập" mà để kết nối lại" với thế giới thật sự mở.
12 tháng thông báo" để rút? Quá trình này giống như một ly hôn chính trị" có thời gian hạ nhiệt". Nhưng ai biết được, trong 12 tháng đó, pressure áp lực" sẽ tăng đến đâu.
Một nước nhỏ như Moldova dám làm điều này, trong khi hàng xóm thì im lặng. Tôi kính phục sự can đảm" của họ. Không phải ai cũng dám đứng lên" khi người láng giềng to lớn" đang trừng mắt.
Thử tưởng tượng nếu họ vẫn phụ thuộc vào nguồn năng lượng" từ Nga, thì việc rút khỏi CIS có thể khiến winter mùa đông" năm nay trở thành bài kiểm tra sinh tồn". Chính trị thì hào nhoáng, nhưng hóa đơn điện" thì vẫn phải trả.
Châu Âu vỗ tay, Nga tức giận, Moldova nín thở". Câu chuyện này chưa kết thúc, nó mới chỉ begin bắt đầu" thôi.