Tin thế giới 13-4: Căng thẳng Mỹ - Iran, Orban thất bại, ngừng bắn Nga - Ukraine sụp đổ

Sáng 13-4 (giờ Việt Nam), report báo cáo từ Wall Street Journal cho biết cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump đang consider cân nhắc các limited hạn chế trong chiến lược quân sự nhằm vào Iran, sau khi các cuộc negotiation đàm phán tại Islamabad thất bại. Một trong những option phương án là tiến hành các cuộc attack tấn công quy mô nhỏ hoặc phong tỏa eo biển Hormuz để gây pressure áp lực chính trị.

Quyết định này có thể impact tác động lớn đến market thị trường năng lượng toàn cầu, khi ông Trump thừa nhận oil price giá dầu tại Mỹ có thể duy trì ở mức cao cho tới cuộc midterm election bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11. Hiện giá xăng trung bình đã vượt 4 USD/gallon, mức hiếm thấy trong 12 tháng qua, làm dấy lên public concern lo ngại công chúng về chi phí sinh hoạt và economic risk rủi ro kinh tế.

Trong khi đó, tại châu Âu, Thủ tướng Hungary Viktor Orban đã officially chính thức thừa nhận thất bại sau kết quả sơ bộ bầu cử Quốc hội. Đảng Tisza do ông Péter Magyar lãnh đạo giành được 53,72% phiếu, đạt đa số tuyệt đối với 138 trên 199 ghế. Đây là lần đầu tiên sau 16 năm, phe đối lập giành lại quyền power lãnh đạo, đánh dấu major change thay đổi lớn trong political landscape bản đồ chính trị Hungary, đặc biệt trong bối cảnh nước này thường xuyên bất đồng với Liên minh châu Âu về vấn đề pháp quyền.

Cũng trong ngày 13-4, lệnh ceasefire ngừng bắn kéo dài 32 giờ giữa Nga và Ukraine nhân dịp lễ Phục sinh đã chính thức end kết thúc. Dù không kích có phần lắng xuống, cả hai bên đều cáo buộc nhau vi phạm hàng nghìn lần — Ukraine ghi nhận hơn 7.600 vụ, trong khi Nga cho rằng Ukraine vi phạm gần 2.000 lần. Lệnh ngừng bắn này, do Tổng thống Putin đề xuất và ông Zelensky đồng thuận, chỉ mang tính symbolic tượng trưng hơn là hiệu lực thực tế dọc theo frontline tiền tuyến dài 1.200km.

Tại Nigeria, một military airstrike không kích quân sự nhằm vào khu chợ Jilli ở bang Yobe tối 11-4 đã khiến hơn 100 người thiệt mạng, theo tổ chức Ân xá Quốc tế. Không quân nước này xác nhận tiêu diệt các phần tử Boko Haram nhưng không thừa nhận gây civilian casualties thương vong dân thường. Một số nguồn tin địa phương cho rằng con số tử vong có thể lên tới hơn 200 người, làm dấy lên international concern quan ngại quốc tế về tính chính xác và accountability trách nhiệm trong các chiến dịch chống khủng bố.

Cùng ngày, Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul kêu gọi người dân ưu tiên safety an toàn trong dịp Tết Songkran. Ông nhấn mạnh tầm quan trọng của việc responsible behavior hành xử có trách nhiệm, đặc biệt là không lái xe sau khi uống rượu. Các cơ quan chức năng đã tăng cường kiểm soát giao thông và y tế để giảm accident risk rủi ro tai nạn trong mùa lễ hội, khi hàng triệu người tham gia các hoạt động đường phố sôi động trên toàn quốc.