Lưới trời: Bộ phim từng dám nói sự thật về tham nhũng hệ thống
Năm 2002, giữa làn sóng cinema Việt đang tìm kiếm lời kể mới, script Lưới trời bất ngờ xuất hiện như một tia chớp giữa trời yên lặng. Viết bởi writer Nguyễn Mạnh Tuấn – người từng gây tiếng vang với các tác phẩm chạm đến xã hội và kinh tế một cách trực diện – tác phẩm không né tránh việc đặt câu hỏi lớn: tham nhũng không phải là lỗi cá nhân, mà là hệ quả của một hệ thống vận hành lệch lạc. Với độ courage hiếm thấy, bộ phim đã dám đi sâu vào thế giới của những lãnh đạo cấp cao, nơi quyền lực và lợi ích đan xen như mạng nhện.
Nhân vật trung tâm – Tư Lê, tổng giám đốc ngân hàng do NSND Đào Bá Sơn thủ vai – không phải là một villain theo nghĩa truyền thống. Ông là một con người aware rõ về sai lầm của mình, nhưng bị mắc kẹt trong pressure và những relationship chồng chéo. Chính chiều sâu tâm lý này đã giúp Lưới trời vượt ra khỏi khuôn mẫu phim chính luận nhàm chán, trở thành một bản soi chiếu về hoàn cảnh và con người trong thời kỳ chuyển mình đầy mâu thuẫn.
Đạo diễn Phi Tiến Sơn từng chia sẻ rằng, thời điểm đó, rất ít văn học, báo chí hay phim ảnh dám chạm đến chủ đề tham nhũng ở cấp độ hệ thống. Vì vậy, Lưới trời không chỉ là một bộ phim – nó là một tuyên bố. Dù phải trải qua hành trình kiểm duyệt gian nan và ra rạp trong phạm vi hạn chế, không có promotion hay chiến dịch truyền thông, tác phẩm vẫn âm thầm ghi dấu ấn. Giải award , Bông sen Bạc, và hàng loạt giải thưởng khác đã xác nhận giá trị vượt thời gian của một bộ phim từng bị overlook .
Hơn hai thập kỷ sau, Lưới trời được hồi sinh tại Liên hoan phim Châu Á Đà Nẵng lần thứ IV, như một lời nhắc nhở: điện ảnh không chỉ giải trí – nó có thể là đối thoại với xã hội. Trong khuôn khổ chương trình “Diện mạo điện ảnh Việt Nam 40 năm thời kỳ Đổi Mới”, phim trở thành điểm nhấn về exploration và courage của những người làm nghề. Như chính đạo diễn Phi Tiến Sơn từng nói, ranh giới giữa phim chính luận và phim entertainment cần được xóa nhòa – để điện ảnh vừa attract , vừa không rời xa thực tế đời sống.
Bên cạnh Lưới trời, chương trình còn giới thiệu lại Thời xa vắng – bộ phim đánh dấu sự nghiệp của hoa hậu Nguyễn Thị Huyền khi cô mới 18 tuổi – và vinh danh những đóng góp của NSƯT Việt Linh, người từng là nữ đạo diễn thành công nhất làng film Việt trước khi phải ngừng hoạt động vì tai biến năm 2003. Mỗi bộ phim, mỗi con người, như một mảnh ghép trong bức tranh portrait điện ảnh Việt – nơi nghệ thuật và xã hội luôn trong trạng thái đối thoại bền bỉ.
rare Hiếm có bộ phim nào dám nói thẳng về tham nhũng như thế này. Không phải phim chiếu rạp, nhưng lại là phim 'thật' nhất.
Từng xem Lưới trời từ hồi còn học đại học. Giờ xem lại, thấy theme chủ đề vẫn còn nóng hổi như hôm qua.
NSND Đào Bá Sơn diễn quá đỉnh. Vai này cho thấy ông không chỉ giỏi vai phản diện lạnh lùng.
Kiểm duyệt ngày xưa khắt khe thật, nhưng phim hay thì cuối cùng cũng được công nhận.
Mình không phải dân làm phim, nhưng thấy quý những người dám làm phim có chiều sâu như vậy.
Lưới trời không hoàn hảo, nhưng là bước breakthrough đột phá trong cách kể chuyện chính luận Việt.
Xem lại phim này mới thấy, có những vấn đề xã hội không thay đổi theo thời gian.
Hy vọng ngày càng có nhiều phim dám đối thoại với thực tế như thế này, không né tránh nữa.