Ukraine nối lại đường ống dẫn dầu Druzhba để mở khóa khoản vay 90 tỷ euro từ EU
Vào ngày 21/4, Ukraine thông báo đã hoàn tất việc sửa chữa đường ống dẫn dầu Druzhba — tuyến ống từng bị hư hại hồi đầu năm — và sẵn sàng resume hoạt động, một động thái mang tính chiến lược nhằm gỡ bỏ rào cản cuối cùng để nhận được khoản hỗ trợ tài chính khổng lồ từ Liên minh châu Âu. Việc nối lại hoạt động của tuyến ống này không chỉ là vấn đề kỹ thuật mà còn là bước đi chính trị tinh tế, khi Ukraine hy vọng sẽ unlock khoản vay trị giá 90 tỷ euro mà EU đã trì hoãn.
Tuyến ống Druzhba từng trở thành tâm điểm căng thẳng giữa Ukraine với Hungary và Slovakia, hai quốc gia vẫn phụ thuộc lớn vào dầu mỏ của Nga được vận chuyển qua đây. Việc Ukraine tạm ngưng hoạt động đường ống đã gây pressure nghiêm trọng lên các nước này, đặc biệt là trong bối cảnh năng lượng châu Âu vẫn chưa hoàn toàn diversify nguồn cung. Một số nguồn tin cho biết Ukraine có thể bắt đầu bơm dầu trở lại ngay khi nhận được yêu cầu chính thức từ các đối tác.
Động thái trì hoãn khoản vay của EU trước đó được cho là chiến lược của cựu Thủ tướng Hungary Viktor Orban — một nhà lãnh đạo theo chủ nghĩa dân tộc — nhằm gây sức ép buộc Ukraine phải khôi phục đường ống. Tuy nhiên, thất bại của ông trong cuộc bầu cử đầu tháng đã mở đường cho approval khoản vay, khi phe đối lập ủng hộ Ukraine chiếm ưu thế. Đây được xem là bước ngoặt quan trọng trong diplomacy khu vực.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã đăng tuyên bố trên mạng xã hội xác nhận việc sửa chữa hoàn tất và nhấn mạnh rằng Ukraine đã hoàn thành nghĩa vụ kỹ thuật của mình. Ông cũng bày tỏ rõ lập trường phản đối việc một số nước EU vẫn tiếp tục import dầu từ Nga. Trong cuộc trao đổi với Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen, ông kêu gọi tăng sanction Nga và đẩy mạnh nỗ lực chuyển đổi năng lượng tại châu Âu.
Cao ủy phụ trách chính sách đối ngoại của EU, Kaja Kallas, cho biết khối hy vọng sẽ đạt được agreement về khoản vay trong vòng 24 giờ tới. Nếu thành công, đây sẽ là một cú hích lớn cho Ukraine trong bối cảnh chiến tranh vẫn tiếp diễn, đồng thời củng cố lập trường rằng viện trợ chỉ đi kèm khi có commitment rõ ràng về cải cách và an ninh năng lượng.
90 tỷ euro là số tiền khổng lồ, nhưng việc Ukraine phải sửa đường ống dầu của Nga để đổi lấy nó nghe như một nghịch lý. Càng thấy rõ dependency sự phụ thuộc vào năng lượng vẫn còn sâu đến mức nào.
Zelensky đúng là cao tay. Không cần nói nhiều, chỉ cần sửa ống dầu và gửi tin nhắn: 'Tôi đã làm phần của mình', thế là pressure áp lực dồn sang phía EU.
Mà thật sự thì ai được lợi đây? Nga vẫn bán được dầu, Hungary và Slovakia có nhiên liệu, EU thì giữ được khối đoàn kết... Còn Ukraine? Chỉ nhận lại tiền vay kèm condition điều kiện.
Thế giới hiện đại mà vẫn phải dùng cơ sở hạ tầng năng lượng từ thời Liên Xô. Cái ống Druzhba này đúng là legacy di sản của quá khứ, nhưng vẫn quyết định tương lai.
Sửa xong ống dầu, nhưng liệu có đảm bảo an toàn lâu dài? Vùng này vẫn đang trong conflict xung đột, mà hạ tầng lại nằm gần tuyến tiền phương.
Chỉ mong EU đừng để chuyện chính trị nội bộ làm chậm trễ khoản vay. Ukraine cần tiền này để duy trì defense phòng thủ và phục hồi cơ sở hạ tầng.