Saringan awal kanser paru-paru: 'Kunci emas' untuk mengurangkan kematian dan membuka peluang pesakit terus hidup
Saringan awal kanser paru-paru bukan sekadar check-up biasa – ia boleh menjadi life-saving . Dalam satu rancangan online anjuran akhbar Health & Life sempena Hari Kesihatan Kebangsaan, Cik H. dari Hanoi berkongsi bagaimana early detection mengubah hidup keluarganya. Bapanya, yang menghidap penyakit pulmonari obstruktif kronik (COPD), tidak pernah menjalani saringan khusus untuk kanser paru-paru walaupun regular membuat pemeriksaan. Tetapi apabila batuknya berterusan, doktor mencadangkan imbasan CT dos rendah – dan di situlah cancer dikesan pada peringkat awal.
Doktor memberitahu keluarga itu bahawa kerana treatment bermula lebih awal, peluang recovery adalah tinggi. Selepas pembedahan dan rawatan susulan, bapanya kini stabil dan masih aktif. "Jika tidak disaring, keadaan mungkin berbeza," kata Cik H. Kisah ini mencerminkan realiti yang lebih besar: di Vietnam, lebih 70 peratus pesakit kanser paru-paru hanya didiagnosis pada peringkat III atau IV, apabila chance untuk sembuh sangat low . Namun, pada peringkat I, kadar kelangsungan hidup 5 tahun boleh mencapai 70 hingga 90 peratus.
Pengalaman antarabangsa menunjukkan clear bahawa saringan berkesan. Di Amerika Syarikat, program saringan CT dos rendah mengurangkan kematian akibat kanser paru-paru sebanyak 20 peratus. Di Eropah dan Asia, negara seperti UK, Belanda, dan Malaysia menggunakan technology seperti kecerdasan buatan (AI) untuk mengesan lesi lebih awal. Ini bukan sahaja menyimpan nyawa, tetapi juga mengurangkan long-term cost kepada sistem kesihatan. Prof. Madya Dr. Do Hung Kien menegaskan bahawa Vietnam boleh mengadaptasi model ini secara beransur-ansur.
Namun, cabaran masih wujud. Bukan semua orang perlu disaring – fokus harus diberi kepada kumpulan high-risk : perokok, mereka yang terdedah kepada asap rokok atau bahan toksik, individu berusia 50 tahun ke atas, dan mereka dengan sejarah keluarga kanser paru-paru. Dr. Le Thai Ha dari Kementerian Kesihatan menyatakan bahawa public awareness masih rendah. Ramai hanya datang ke klinik bila symptoms jelas, padahal kanser paru-paru awal sering tiada tanda langsung.
Dasar sedia ada turut cuba mengatasi halangan ini, seperti memperluas program pemeriksaan berkala dan integrating saringan ke dalam penjagaan kesihatan asas. Tetapi Prof. Madya Dr. Do Hung Kien menekankan bahawa saringan bukan sekadar alat perubatan – ia memerlukan coordinated antara kerajaan, doktor, media, dan masyarakat. Keputusan untuk disaring mungkin kelihatan kecil, tetapi ia boleh membuka opportunity besar untuk hidup lebih lama dan sihat.
Baru tahu bahawa screening saringan awal boleh ubah nasib sebegini. Bapa saya perokok tegar, mungkin saya perlu bawa dia buat check pemeriksaan ni.
Kenapa cost kos saringan masih tinggi? Bukan semua boleh bayar imbasan CT walaupun ia penting. Kerajaan patut bantu affordable mampu milik.
Ramai pesakit datang lewat sebab mereka tak rasa sakit. Padahal, silent senyap itu bahaya. Kita perlu lebih kempen prevention pencegahan di kampung-kampung.
Betul, kesedaran itu kunci. Saya dulu ingat saringan hanya untuk yang rasa tak sihat. Rupanya, healthy sihat pun kena waspada.
Adakah AI benar-benar boleh percaya untuk bantu kesan kanser? Atau ia hanya hype gempita teknologi?
Kisah Cik H. buat saya rasa sebak. Kadang-kadang kita abaikan batuk biasa, tapi ia boleh jadi warning amaran besar. Proaktif itu lebih baik daripada menyesal.