Hoe een groot oorlogsschip 24 uur te volgen was: 'Heeft vijand veel aan'
Een journalist heeft gedurende 24 uur het military ship Zr. Ms. Evertsen gevolgd met een tracker van 5 euro die hij per post aan boord kreeg. De simpele actie, die begon met het opsturen van een envelop via de reguliere militaire postdienst, toont een verontrustende security risk binnen defensie. Hoewel de locatie van een schip tijdens een missie geheim moet blijven, was het voor een buitenstaander mogelijk om de route van het fregat in de Middellandse Zee in real time te track .
Just Vervaart van Omroep Gelderland stuurde de brief naar een militair die niet eens op het schip zat — toch kwam de post gewoon aan boord. De tracker registreerde de beweging van Den Helder naar Eindhoven, vandaar naar Kreta en uiteindelijk naar de haven van Heraklion. Vanaf daar zette het schip koers naar het oosten. Pas na een volle dag werd het apparaat opgemerkt en uitgeschakeld. Het feit dat een low-tech oplossing als deze kan leiden tot een high-impact , noemt expert Ben Bekkering van Clingendael een wake-upcall.
Militairen moeten zich realiseren dat ze op veel manieren kunnen worden targeted , zegt Bekkering. Vijanden combineren namelijk al signalen van radar, satellieten en camerabeelden. Door er een simple signal van een tracker aan toe te voegen, wordt de positie van een schip veel nauwkeuriger te achterhalen. Luitenant-kolonel Erik Stijnman benadrukt dat elk extra laagje informatie de operational security verder ondermijnt.
Defensie heeft inmiddels gereageerd door het postbeleid te wijzigen. Op de website staat nu dat werkzaamheden van de Evertsen sensitive zijn. Daarom mogen er per direct geen batterijen meer worden verstuurd — een poging om potential risks te verkleinen. Toch vraagt Vervaart zich hardop af waarom de instructies voor het opsturen van post niet volledig offline worden gehaald, zoals in andere landen gebruikelijk is.
Volgens Bekkering is er een delicate balance tussen veiligheid en het geven van troepen een verbinding met thuis. Dat contact is belangrijk voor het morale en de retentie van personeel. Maar Stijnman benadrukt: bij gevechtsmissies zou er soms helemaal geen communicatie moeten zijn. Publieke aandacht als deze helpt om die tough decisions opnieuw te overwegen.
Een tracker van 5 euro en we verliezen de controle over een miljoenen schip? Dit is niet grappig, dit is national security nationale veiligheid.
Het klinkt alsof ze pas wakker worden als het al te laat is. Waarom was dit soort basic security basale beveiliging niet standaard afgesteld?
Low-tech, hoog risico. Ironisch dat juist simpele middelen het meeste impact kunnen hebben.
Ze zeggen dat het goed is voor het moreel, maar is dat genoeg om serious risks ernstige risico’s te nemen? Moeten gezinnen nou echt weten waar hun zoon zit tijdens een gevaarlijke missie?
Als een journalist dit kan, hoeveel vijandelijke intelligence agencies inlichtingendiensten doen dit dan al?
Geen batterijen meer sturen? Oké, maar wat als iemand een tracker in een sok verstoppen? Dit is een tijdelijke oplossing voor een groot gat.