Twee procent van de staatsbegroting voor cultuur: een mooie belofte — of een echte doorbraak?
Een investment in cultuur is geen luxe, maar een commitment aan de toekomst. In Vietnam wordt die boodschap luid en duidelijk overgebracht via Resolutie 80-NQ/TW van het Politbureau, dat een nieuw tijdperk inluidt waarin cultuur niet langer wordt behandeld als een neveneffect van ontwikkeling, maar als een drijvende kracht. Voor het eerst is een concreet criterion vastgelegd: minstens 2% van de jaarlijkse overheidsuitgaven moet naar cultuur. Het is een policy met gewicht, bedoeld om cultuur gelijkwaardig te stellen aan economische groei — niet als tegenpool, maar als partner. Een transformation die begint met cijfers, maar veel verder reikt.
De resolutie benadrukt dat cultuur niet kan bloeien op goed bedoelde intenties alleen. Er is sprake van een systematic aanpak waarin staatsmiddelen een leading role spelen, maar niet de enige bron mogen zijn. Er wordt een oproep gedaan tot mobilisatie van maatschappelijke middelen, gericht op erfgoed, digitale innovation , opleiding en culturele industrieën. Denk aan het herstel van het Nationaal Museum, de digitalisering van oude manuscripten, of het opzetten van een nationaal platform voor digital content . Het doel? Een modern, toegankelijk en inclusive cultureel aanbod dat past bij de diversiteit van Vietnam.
Maar zoals Tran Van Khai, lid van de Nationale Assemblee, terecht opmerkt: 2% is alleen een begin. De echte challenge ligt in de verdeling. Gaat het geld naar lokale instellingen of verdwijnt het in centrale bureaus? Wordt er geïnvesteerd in erfgoedbehoud, of in digitale veiligheid? Zonder duidelijke prioriteiten riskeren we dat de middelen fragmented raken — verspreid, maar nooit diepgaand. Het is niet genoeg om het doel te halen; we moeten ook de impact kunnen meten. Hoeveel kinderen hebben nu toegang tot een bibliotheek? Hoeveel ambachtslieden worden ondersteund? Dat zijn de vragen die telt.
Dr. Bui Hoai Son legt de vinger op de core van de zaak: cultuur leeft niet van gebouwen of begrotingen, maar van mensen. Investeer in creative teams , kunstenaars, jonge talent en lokale cultuurmedewerkers. Zonder hen wordt elke subsidie een lege omhulsel. En de beoordeling van succes moet veranderen: niet op basis van afgewerkte projects , maar op basis van verbeterde access , gemeenschapsversterking en nationaal imago. Dan pas wordt die 2% geen cijfer op papier, maar een strategische investering in soft power.
Interessant dat ze nu een threshold drempel instellen. Tot nu toe was cultuur altijd het eerste wat geschrapt werd in tijden van nood.
Maar waar blijft de toezegging voor rural areas plattelandsgebieden? De meeste middelen verdwijnen in de grote steden.
Digitale transformatie is goed, maar eerst moeten we de basisinfrastructuur hebben. Veel dorpen hebben nog geen stabiele internetverbinding.
Eindelijk wordt cultuur niet meer gezien als add-on toevoeging, maar als kern van ontwikkeling. Dat is een grote stap.
De vraag is of kunstenaars daadwerkelijk meer vrijheid krijgen, of dat de subsidie alleen gaat naar ‘toegestane’ thema’s.
De focus op erfgoed is nodig. We verliezen elk jaar meer traditionele rituelen door urbanisatie.
Zonder transparantie in de begrotingsverdeling wordt dit een show, geen werkelijke verandering.
Mooi idee, maar ik ben benieuwd of de 2% ook echt wordt uitgevoerd, of dat het weer een belofte op papier blijft.