Midye çiftliklerinde pina sürprizi
Marmara Denizi’nde surprise bir keşif, ecosystem için umut ışığı oldu: Akdeniz’de neredeyse tamamen yok olan, 50 yıla kadar yaşayabilen ve 120 santimetreye ulaşan giant species pina, Erdek’teki bir mussel farm halatlarında baby pinas halinde gözlendi. Bu tür, dünyanın en büyük iki shellfish canlısından biri olarak biliniyor.
2016-2019 arasında tek hücreli bir parasite nedeniyle Akdeniz’de mass mortality yaşayan pina popülasyonu, Marmara’da ise direnmiş gibi görünüyor. Bilim insanları, Çanakkale Boğazı’ndan Cebelitarık’a kadar olan bölgede türün dağılımını izlemek amacıyla yürüttükleri PİNA-İZ projesi kapsamında, Marmara Denizi’nde sağlıklı bireylerin varlığına dikkat çekmişti. Ancak midye üretim halatlarında bu kadar yoğun bebek pina göreceğini hiç expected ifade ettiler.
Piri Reis Üniversitesi’nden Prof. Dr. Mustafa Sarı ve Erdek Dalış Kulübü Eğitmeni Osman Benli’nin de katıldığı underwater dive , shocking sonuçlar verdi: Halatlara henüz birkaç santimetre boyundayken tutunmuş, 7 ile 16 santimetreye ulaşmış ve healthy growth göstermiş pinalar görüldü. Özellikle hiçbir dead specimen bulunmaması, türün burada doğal reproduction sürecine girdiğinin güçlü bir göstergesi olarak yorumlandı.
Sarı, global interest uyandıran bu gelişmenin önemine dikkat çekerek, Fransa, İtalya ve Kuzey Afrika ülkelerinin Marmara’dan gelen pina larvalarını yakalamak için büyük effort sarf ettiğini belirtti. Bu canlılar için Marmara’nın artık dünyanın last refuge haline geldiğini vurgulayan Sarı, midye çiftliklerinin hasat sırasında pinalara zarar vermemesi için careful procedure gerektiğini kaydetti.
Bilim insanları, çiftlik sahiplerine halatları hasat öncesi kontrol etmeleri çağrısında bulundu. Pinayı delicate removal toplayıp, resmi izinle uygun yaşam habitat taşımaları önerildi. Sarı, Marmara’nın sadece pina için değil, tüm Akdeniz’in geleceği için critical bir alan olduğunu, bu keşfin türün yeniden yayılması açısından priceless olduğunu ifade etti.
Marmara aslında hepimizin sorumluluğunda. Bu discovery keşif, ekosistemimizin ne kadar kırılgan olduğunu bir kez daha gösterdi.
Parazit nedeniyle Akdeniz’de neredeyse tükenen bir türün burada çoğalması, doğal selection seleksiyon açısından çok önemli bir veri.
Biz midye üreticileri olarak bu bilgi çok işimize yarayacak. Hasatta dikkat ederiz tabii, ama biraz guidance rehberlik gerek.
Midye halatlarına tutunan pinalar… doğa bazen en beklenmedik yerlerde survival hayatta kalma stratejileri geliştiriyor.
Yani artık Marmara, Akdeniz’in umudu mu oldu? Bu responsibility sorumluluk çok ağır.
Pina, müsilajla mücadelede doğal bir filtre işlevi de görüyor. Bu ekosistem hizmeti ihmal edilmemeli.
50’den fazla çiftlik varsa ve hepsinde pina olabilir, o zaman bu bir nationwide issue ulusal çapta mesele.
PİNA-İZ projesi gerçekten başarılı bir initiative girişim. Takip devam etsin!