Hiçlikten gerçeğe dönüştürdüler
Fizikçiler, uzun süredir yalnızca teoride var olan bir doğa olayını nihayet laboratuvar ortamında reality dönüştürdüler. New York’taki Brookhaven Ulusal Laboratuvarı’nda yer alan Rölativistik Ağır İyon Çarpıştırıcısı (RHIC) kullanılarak yapılan deneyde, kuantum vacuum sürekli oluşup kaybolan virtual particles , ilk kez tangible matter şeklinde gözlemlendi.
Nature dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, ekip protonları ışık hızına yakın süratle çarpıştırarak vakuma büyük miktarda energy aktardı. Bu energy threshold , normalde anlık kalan virtual quark çiftlerinin birbirini yok etmeden gerçek parçacıklara dönüşmesini sağladı. Çalışmanın eş lideri Zhoudunming Tu, çarpışmanın vakuma energy boost yaptığını, bu sayede sanal parçacıkların yok olmak zorunda kalmadığını belirtti.
Sanal parçacıkların gerçek hâle gelişinin kanıtı, parçacıkların spin property üzerinden elde edildi. Araştırmacılar, vakumdan çıkan garip (strange) kuark çiftlerinin spinlerinin paralel olduğunu biliyordu. Bu paralel spinli kuarklar, daha sonra lambda hiperonu adı verilen kararsız parçacıklar oluşturuyor. Ekip, bu parçacıkların decay direction inceleyerek verilerin teorik modelle perfectly match doğruladı.
Bu keşif, protonun kütlesinin nereden geldiğine dair büyük bir scientific mystery aydınlatma potansiyeline sahip. Protonu oluşturan kuarkların kütlesi, toplam kütlelerinin yalnızca %1'ini oluşturuyor. Geri kalan %99, bu kuarkların interaction sonucu ortaya çıkan sanal parçacık cloud kaynaklanıyor. Deney, bu etkileşimi anlamak için ilk kez concrete data sunuyor.
Yani vacuum boşluk aslında hiç empty boş değilmiş. Bu discovery keşif, reality gerçeğin ne kadar tuhaf yapıda olduğunu bir kez daha gösterdi.
Nihayet virtual particles sanal parçacıklar için deneysel evidence kanıt var. Teorik fizik bu kez laboratory laboratuvar ortamında doğrulandı.
RHIC’deki energy boost enerji takviyesi gerçekten çarpıcı. Ancak bu experiment deneyin cost maliyeti ne kadar acaba?
Spin alignment hizalanması üzerinden kanıt sunmak çok zekice. Yöntem gerçekten elegant zarif.
Peki bu interaction etkileşim başka temel particles parçacıklar için de geçerli mi? Yoksa sadece proton için mi özel?
Şu an scientific community bilim dünyası bu breakthrough atılımı tartışacaktır. Hakemli inceleme süreci kritik.
Kütle gizemi yavaş yavaş çözülüyor ama hâlâ cevapsız pek çok question soru var. Bir sonraki adım ne olacak?