Belirtiler aynı, tehlike farklı: Panik atak mı, kalp krizi mi?
Göğüs ağrısı, çarpıntı, nefes darlığı ve yoğun korku hem panik atakta hem de kalp krizinde ortaya çıkabilir. Bu benzer belirtiler, hastaların ciddi bir durumu hafife almasına ya da gereğinden fazla anxiety yaşamasına yol açabilir. Ancak ağrının süresi, vücudun hangi bölgelerine yayıldığı, eşlik eden diğer symptoms ve kişinin risk factors , bu iki durumu ayırt etmede kilit rol oynar. Kardiyoloji ve İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Abdi Sağcan, bu ayrımın en çok karıştırılan tıbbi durumlar arasında yer aldığını ifade etti.
Zor, hekim kontrolü olmadan "bu bir kalp krizi mi, yoksa panik atak mı?" sorusuna net yanıt vermek. Prof. Dr. Abdi Sağcan, panik atakta göğüste baskı ya da batma hissi olabileceğini, ancak kalp krizinde bunun genellikle daha severe bir ezilme olarak hissedildiğini açıkladı. Panik atakta rapid ve yüzeysel nefes alma ön planda iken, kalp krizinde kişi gerçekten nefes alamama hissi yaşayabilir. Soğuk terleme her iki durumda da olabilir ama kalp krizinde daha ani ve yoğun olur. Panik atakta "ölüyorum" fear hakimdir; kalp krizinde ise kişi fiziksel olarak kötüleştiğini bilir.
Belirtilerin başlangıç şekli de farklıdır: panik atak genellikle stress veya kaygıyla başlar, kalp krizi ise eforla artabilir. Panik atakta ağrı pozisyonla değişebilir, kalp krizinde ise değişmez. Prof. Dr. Sağcan özellikle yeni başlayan, 5-10 dakikadan uzun süren ve sol kola, çeneye ya da sırta spreading göğüs ağrısında acil yardım çağrılmasını önerdi.
Kalp krizi şüphesi uyandıran bazı belirtiler acil müdahale gerektirir: baskı, yanma ya da sıkışma şeklinde göğüs ağrısı, 10 dakikadan uzun sürmesi, soğuk terleme ve mide bulantısıyla birlikte olması. Ayrıca gerçekten nefes alamama, dudaklarda morarma ya da ani nefes darlığı varsa hemen tıbbi evaluation yapılmalı. İlk kez panik atak benzeri bir tablo yaşanıyorsa, 40 yaş üzerindeyse ya da bilinen kalp hastalığı varsa da mutlaka doktora başvurulmalı.
Panik atak, toplumda %2-4’te görülürken, kalp hastalarında bu oran %25’e kadar çıkabiliyor. Bu nedenle, psikolojik gibi görünen belirtilerin sadece o alanda değerlendirilmesi misleading olabilir. Prof. Dr. Sağcan, ilk değerlendirmenin hekim tarafından yapılması, ardından multidisciplinary yaklaşımın devreye girmesi gerektiğini vurguladı. EKG, troponin testi ve ritim takibi gibi temel incelemeler ilk adımda yapılır. Gerekirse ileri görüntüleme yöntemlerine başvurulur.
Sonuç olarak, benzer belirtiler farklı threats olabilir. "Panik atak taklit eder, kalp krizi doğrudan zarar verir" uyarısı, bu farkın ne kadar kritik olduğunu gösteriyor. Her benzer durum, ciddiyetle taken ve geciktirilmeden değerlendirilmelidir.
Geçen hafta göğüs ağrısıyla acile gittim, her şey normal çıktı ama relief rahatlamam bir hafta sürmedi. Şimdi her çarpıntıda bu konu aklıma geliyor.
En çok dikkat çeken nokta: stress stres altında başlayan bir belirti, kalp kriziyle karıştırılabilir. Bu yüzden muayene esnasında hasta öyküsü bu kadar önemli.
40 yaş üstü değilim ama tansiyonum yüksek. Bu bilgi gerçekten eye-opening gözlerimi açtı. Artık her şeyi hafife almayacağım.
Birkaç yıl önce panik atak geçirdim. O an gerçekten ölüyordum zannettim. Ama acil serviste EKG yapıldı, her şey netleşti. Testler olmazsa hâlâ korkuyorum.
Kalp kriziyle panik atak arasında bu kadar net fark varsa, neden her hastanede bu fark hemen anlaşılamıyor?
Yakınımda panik bozukluğu olan biri var, sürekli göğüs ağrısı çekiyor. Ama evaluation değerlendirme her seferinde fiziksel değil, psikolojik diyor. Bu yorum beni düşündürdü.