Mỹ siết chặt kinh tế, Iran vẫn 'đóng cửa' Hormuz
pressure kinh tế mà Mỹ đang tăng dần lên Iran không chỉ là một động thái đơn lẻ — nó là phần nổi của tảng iceberg trong một cuộc đối đầu kéo dài, nơi ngoại giao diễn ra qua trung gian và các thông điệp được chuyển qua Pakistan. Trong bối cảnh Bộ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araghchi đặt chân đến Rawalpindi, hình ảnh ông bắt tay Bộ trưởng Ngoại giao Pakistan Ishaq Dar tại căn cứ không quân Nur Khan không chỉ là nghi thức — mà là dấu hiệu cho thấy Tehran đang chọn con đường gián tiếp để engage với Washington. Nhà Trắng, qua lời Thư ký báo chí Karoline Leavitt, nói rằng đã thấy progress nhưng lại không tiết lộ cụ thể điều gì, để lại nhiều đoán già đoán non trong dư luận quốc tế.
Tại sao lại là Pakistan? Dù không trực tiếp đứng trong tâm bão, quốc gia này đang đóng vai trò bridge giữa hai bên vốn gần như không giao tiếp trực tiếp. Jared Kushner và đặc phái viên Steve Witkoff được Tổng thống Donald Trump cử đến Islamabad không phải để đàm phán công khai, mà để listen — một từ nhẹ nhàng nhưng mang tính chiến lược sâu sắc. Ở phía bên kia, Iran vẫn giữ lập trường cứng rắn: mọi trao đổi đều phải thông qua kênh gián tiếp. Điều này cho thấy mức độ thiếu tin tưởng sâu sắc, nhưng đồng thời cũng là tín hiệu rằng cánh cửa ngoại giao chưa hoàn toàn khép lại. Câu hỏi đặt ra là: liệu những đề xuất nhỏ này có đủ để phá băng?
Căng thẳng hàng hải tại eo biển Hormuz — tuyến đường strategic cho hơn một phần năm lượng dầu thô toàn cầu — vẫn là điểm nóng lớn nhất. Iran gần như shut down eo biển này, trong khi Hải quân Mỹ đáp trả bằng việc phong tỏa các cảng và tàu thuyền Iran từ ngày 13-4. Mỹ yêu cầu bất kỳ thỏa thuận nào cũng phải bao gồm việc Tehran từ bỏ uranium đã làm giàu và mở lại luồng hàng hải. Đây không chỉ là vấn đề năng lượng, mà còn là vấn đề chủ quyền và ảnh hưởng địa chính trị. Từng động thái nhỏ đều có thể khiến tension bùng phát, hoặc — nếu khéo léo — dẫn tới hạ nhiệt.
Áp lực kinh tế đang được Washington sử dụng như một vũ khí vô hình nhưng sắc bén. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent khẳng định không gia hạn cơ chế miễn trừ cho các giao dịch mua dầu Iran, đồng thời áp trừng phạt lên một nhà máy lọc dầu lớn ở Trung Quốc và khoảng 40 công ty vận tải biển. Những biện pháp này không chỉ nhằm vào nền kinh tế Iran mà còn răn đe các đối tác thương mại toàn cầu. Mục tiêu rõ ràng: làm isolate Tehran về tài chính, buộc họ phải ngồi vào bàn đàm phán. Nhưng câu hỏi then chốt vẫn còn đó — liệu sanction có thể thay thế được đàm phán, hay chỉ khiến Iran thêm cứng đầu?
Mỹ luôn dùng sanction trừng phạt như đòn bẩy, nhưng lần nào Iran cũng tìm được đường vòng.
Pakistan làm trung gian nghe có lý thật, nhưng liệu họ có đủ tầm để dàn xếp chuyện lớn thế này?
Cứ tưởng tượng nếu eo biển Hormuz thật sự shut down đóng cửa hoàn toàn — giá xăng dầu toàn cầu sẽ nhảy vọt thế nào.
Hy vọng có ngoại giao thật sự, chứ không phải chỉ là diễn chính trị.
Cô lập kinh tế thì dễ, nhưng cô lập ý chí thì khó hơn nhiều.
Tại sao Mỹ không thử đối thoại trực tiếp? Cứ qua trung gian mãi thì bao giờ mới tiến triển thật sự?
Một thỏa thuận cần sự nhượng bộ từ cả hai phía, chứ không thể chỉ ép một bên đầu hàng.