Chưa thể bỏ địa giới hành chính khi công chứng bất động sản vì lo rủi ro và thiếu dữ liệu liên thông

Việc bỏ limit giới hạn theo administrative boundary địa giới hành chính trong giao dịch bất động sản vẫn chưa thể thực hiện, dù nhiều đại biểu Quốc hội cho rằng đây là bước cần thiết để đẩy nhanh digital transformation chuyển đổi số và nâng cao competitiveness năng lực cạnh tranh của hệ thống pháp lý. Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng nhấn mạnh, bất động sản là tài sản có giá trị lớn, dễ phát sinh tranh chấp nếu không được kiểm soát chặt chẽ, do đó current rule quy định hiện hành về thẩm quyền công chứng theo địa phương vẫn cần được duy trì.

Ông Tùng giải thích, not yet chưa thể bỏ quy định này vì các cơ sở dữ liệu quốc gia về bất động sản và nhân thân vẫn incomplete chưa hoàn thiện, chưa fully connected liên thông hoàn toàn. Nếu gỡ bỏ ngay giới hạn địa giới, risk rủi ro về giả mạo, lừa đảo sẽ tăng cao. Tuy nhiên, Chính phủ đã đề xuất xây dựng một cơ sở dữ liệu thống nhất trên toàn quốc, và khi hoàn tất, sẽ tiến tới remove bỏ rào cản địa lý trong công chứng bất động sản.

Một điểm đáng chú ý khác là đề xuất remove bỏ quy định bắt buộc photograph chụp ảnh người dân khi ký văn bản công chứng. Hiện nay, hình ảnh được lưu vào hồ sơ để xác thực nhân thân và ngăn hành vi ký khống. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng quy định này tạo thêm cost chi phí và burden thủ tục, đồng thời ảnh hưởng đến quyền về hình ảnh cá nhân. Một số địa phương đã có thiết bị sinh trắc học hoặc dùng ứng dụng VNeID, nhưng vẫn còn chênh lệch về năng lực kỹ thuật.

Đại biểu Nguyễn Thị Hồng Hạnh, Giám đốc Sở Tư pháp TP.HCM, đề xuất hướng flexible mở, cho phép chụp ảnh theo request yêu cầu của người dân hoặc quyết định của công chứng viên trong trường hợp đặc biệt. Trong khi đó, đại biểu Ly Kiều Vân lại cho rằng nên giữ quy định bắt buộc vì ảnh là visual evidence chứng cứ trực quan, giúp bảo vệ cả người dân lẫn công chứng viên khi có tranh chấp, đồng thời tăng transparency tính minh bạch và kỷ cương trong quy trình.

Cũng trong phiên thảo luận, Quốc hội xem xét việc cho phép chủ tịch UBND cấp xã delegate ủy quyền ký giấy chứng tử. Hiện quy định không cho phép ủy quyền với loại giấy tờ này, gây khó khăn khi người đứng đầu xã vắng mặt lâu ngày. Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng cho biết Chính phủ sẽ consider cân nhắc tiếp thu để official công chức có thể ký thay, nhằm đảm bảo public service dịch vụ công được cung cấp quickly nhanh chóng và nhân văn hơn trong những tình huống cấp thiết.