Đại biểu góp ý để kinh tế tăng trưởng
Ngày 20-4, Quốc hội tiếp tục phiên thảo luận về kinh tế - xã hội với nhiều concern lớn: tăng trưởng không thể chỉ dựa vào chủ trương nếu thể chế vẫn còn gap với thực tiễn, và an sinh xã hội vẫn chưa được đảm bảo. Từ người bán vé số dạo đến doanh nghiệp tư nhân, tất cả đều đang chờ những policy thiết thực hơn, không chỉ là lời hứa hay nghị quyết trên giấy.
Đại biểu Châu Quỳnh Dao (An Giang) lên tiếng vì một nhóm lao động dễ bị tổn thương: người bán vé số dạo. Họ chủ yếu là người già neo đơn, phụ nữ, trẻ em khó khăn, người khuyết tật – lực lượng không có hợp đồng, không có insurance hay y tế. Với mức chiết khấu 1.000 đồng/vé, bán 200 vé mới kiếm được 200.000 đồng mỗi ngày – thu nhập quá thấp để trang trải chi phí sinh hoạt. Chị kiến nghị công nhận họ là lao động tự do đặc thù và review lại cách phân phối lợi nhuận trong chuỗi giá trị xổ số.
Ở góc độ vĩ mô, đại biểu Phạm Trọng Nhân (TP.HCM) đặt câu hỏi: Vì sao khu vực kinh tế tư nhân – đóng góp 51% GDP và hơn 80% việc làm – lại chỉ chiếm 30% kim ngạch xuất khẩu? Ông cho rằng doanh nghiệp cần không phải là support , mà là một khung pháp lý vững chắc, minh bạch và có thể thi hành. Ông đề xuất Quốc hội xây dựng framework law để chuyển từ lời hứa thành institution thực sự.
Đại biểu Hoàng Minh Hiếu (Nghệ An) nhấn mạnh cần chuyển từ ‘đơn giản hóa’ sang ‘cắt giảm thực chất’ thủ tục hành chính. Dù Chính phủ đã giảm 63% thủ tục, nhưng gần 24% doanh nghiệp vẫn mất hơn 10% thời gian làm việc để xử lý hành chính. Ông đề nghị thay đổi tư duy ‘xin - cho’, bãi bỏ thủ tục lỗi thời, và áp dụng post-inspection thay vì tiền kiểm. Đồng thời, cần xây dựng indicator đánh giá thực chất dựa trên thời gian giải quyết, số lần đi lại và mức độ hài lòng của người dân.
Bên cạnh đó, đại biểu Hà Sỹ Huân (Thái Nguyên) bày tỏ worry về đội ngũ cán bộ xã ở vùng cao. Sau sáp nhập hành chính, nhiều xã phải hoạt động tại nhiều trụ sở cách xa nhau. Với phụ cấp chỉ bằng một nửa cấp tỉnh dù khối lượng công việc lớn hơn, ông đề nghị Chính phủ evaluate lại chế độ tiền lương để họ yên tâm công tác. Đây không chỉ là vấn đề quản lý, mà là accountability với người dân.
Người bán vé số dạo thật sự bị bỏ quên. Một simple policy chính sách đơn giản công nhận họ cũng là lao động đã giúp được rất nhiều.
Kinh tế tư nhân tạo 82% việc làm mà chỉ được 30% xuất khẩu? Rõ ràng có barrier rào cản cấu trúc rồi. Cần luật khung thật sự, không phải nghị quyết suông.
Cắt giảm thủ tục mà doanh nghiệp vẫn mất 10% thời gian cho hành chính? Chứng tỏ vẫn còn bureaucracy bộ máy quan liêu. Phải đo bằng trải nghiệm người dân, không phải con số báo cáo.
Họ nói 'thay tiền kiểm bằng hậu kiểm' – nghe hay nhưng liệu có khả thi? Triển khai mới là vấn đề.
Cán bộ xã ở vùng cao làm việc trong điều kiện quá khổ. Ở ba trụ sở cách nhau 10km mà lương chỉ bằng nửa cấp tỉnh? Thiệt tình không công bằng at all lắm.
Tôi làm doanh nghiệp nhỏ, mỗi lần xin giấy phép cứ như chạy obstacle course chướng ngại vật. Cần thay đổi tư duy 'xin - cho' ngay.
Tất cả các đề xuất đều đúng, nhưng ai sẽ follow up giám sát để chúng không thành... báo cáo tiếp theo?