Nhà vật lý lượng tử 30 tuổi rời châu Âu về Trung Quốc

Ở tuổi 30, nhà vật lý quantum lượng tử Chu Tử Kiệt đã có những công bố ấn tượng trên Science và Nature – điều hiếm thấy ngay cả với các học giả kỳ cựu. Anh không tiếp tục ở lại Thụy Sĩ, nơi anh từng theo học và nghiên cứu sau tiến sĩ tại Viện Công nghệ Liên bang Zurich (ETH Zurich), mà quyết định quay về Trung Quốc để theo đuổi các research nghiên cứu đột phá theo hướng riêng của mình.

Chu Tử Kiệt đã trở thành phó giáo sư tại Đại học Phúc Đán và gia nhập Viện Tương Huy với tư cách học giả trẻ. Trước đó, anh đã công bố một bài trên Science, một trên Nature Physics, hai trên Physical Review X, và một nghiên cứu khác đã được Nature chấp nhận. Những công trình này đều tập trung vào lĩnh vực vật lý nguyên tử lạnh – một hướng đi tiên phong nhằm quan sát các hiện tượng quantum lượng tử bằng cách làm lạnh nguyên tử gần độ không tuyệt đối. Trong quá trình học thạc sĩ và tiến sĩ, anh chuyên sâu vào mô phỏng quantum lượng tử và điện toán quantum lượng tử bằng hệ siêu lạnh.

Nghiên cứu chính của anh trên Science năm 2024 tập trung vào hiện tượng đảo chiều chuyển động Hall lượng tử tại các biên tôpô. Anh phát hiện rằng khi không có từ trường, các hạt chỉ đảo chiều một lần, nhưng khi có tương tác, chúng có thể tạo ra các biên mới và đảo chiều đến hai lần. Phát hiện này mở ra opportunity cơ hội mới trong việc phát triển vật liệu siêu dẫn nhiệt độ cao và các thiết bị quantum lượng tử trong tương lai. Các chuyên gia nhận định đây là bước tiến quan trọng trong việc hiểu bản chất các trạng thái tôpô và ứng dụng của chúng.

Động lực quay về của Chu Tử Kiệt đến từ mong muốn thực hiện những nghiên cứu chưa từng có tại Trung Quốc, thay vì tiếp tục các dự án đã định hình ở châu Âu. 'Tôi hy vọng những tiến bộ tiên tiến và breakthrough đột phá có thể được thực hiện trong nước. Đó là lý do tôi luôn quyết tâm trở về', anh chia sẻ. Trong thời gian tới, anh đặt mục tiêu dùng hệ nguyên tử lạnh để giải bài toán trạng thái cơ bản của mô hình Hubbard – một thử thách lớn trong vật lý chất rắn liên quan đến siêu dẫn nhiệt độ cao. Anh cũng muốn kiểm chứng xem mô hình này có thật sự accurate chính xác trong việc mô tả hiện tượng hay không.

Quyết định về nước của một nhà khoa học trẻ tài năng như Chu Tử Kiệt phản ánh xu hướng ngày càng rõ nét: các quốc gia đang đầu tư mạnh vào khoa học cơ bản để tạo impact tác động dài hạn. Việc Trung Quốc thu hút được nhân tài từ các trung tâm nghiên cứu hàng đầu thế giới cho thấy sự thay đổi trong hệ sinh thái khoa học toàn cầu – nơi không chỉ phương Tây mới có thể dẫn dắt các discovery khám phá nền tảng.