Cắt giảm thủ tục hành chính: Doanh nghiệp vẫn vướng hàng loạt rào cản

Ngày 14-4, nhiều doanh nghiệp và chuyên gia cho biết dù Nhà nước đã new mới đây tiếp tục cắt giảm thủ tục hành chính, nhưng thực tế vẫn còn hàng loạt barriers rào cản gây cản trở hoạt động sản xuất - kinh doanh. Các lĩnh vực như xuất khẩu gạo, thủy sản, gỗ và thương mại thực phẩm đang chịu pressure áp lực lớn từ những quy định chưa hợp lý, làm tăng cost chi phí tuân thủ và làm chậm decision quyết định đầu tư.

Trong ngành gạo, nhiều doanh nghiệp thương mại buộc phải rời thị trường do vướng quy định bắt buộc phải có license giấy phép xuất khẩu. Trước đây, họ hoạt động theo cơ chế contract hợp đồng ba bên – gọi là xuất khẩu ủy thác – nhưng sau khi quy định thay đổi, nhiều đơn hàng nhỏ, giá trị cao đã bị bỏ lỡ. Một chủ doanh nghiệp cho biết từng xuất khẩu 300-400 container gạo mỗi năm, nhưng đã phải dừng hoạt động một năm nay, gây mất trust niềm tin với đối tác nước ngoài và để thua các đối thủ có giấy phép nhưng thiếu năng lực thương mại.

Lĩnh vực thủy sản cũng gặp khó do quy định chưa phân biệt rõ giữa sản phẩm tươi và khô, dẫn đến risk rủi ro kiểm tra không công bằng. Nồng độ kim loại nặng trong hàng khô thường cao hơn sau khi sấy, nhưng hiện vẫn áp dụng standard tiêu chuẩn như hàng tươi. Trong khi đó, các thị trường như EU hay Hàn Quốc đã có report báo cáo khoa học và quy định riêng. Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) kiến nghị Bộ Y tế ban hành hệ số chuyển đổi để phù hợp với thông lệ quốc tế và giảm impact tác động tiêu cực đến doanh nghiệp.

Ngành gỗ lại vướng ở khâu chứng minh nguồn gốc và tax thuế GTGT. Hiện nay, cách hiểu về việc có cần xuất hóa đơn thuế 8% với gỗ sơ chế chưa thống nhất giữa các địa phương, khiến doanh nghiệp rơi vào thế bị động. Nếu đã nộp thuế rồi nhưng sau đó bị yêu cầu điều chỉnh, họ phải hoàn lại tiền cho khách trong khi khoản nộp ngân sách khó được hoàn. Tình trạng này làm change thay đổi dòng tiền, ảnh hưởng đến thanh khoản và buộc nhiều doanh nghiệp phải thu hẹp quy mô hoạt động.

Các chính sách về an toàn thực phẩm, thương mại điện tử và dữ liệu cá nhân cũng khiến compliance tuân thủ trở nên phức tạp. Một doanh nghiệp bán lẻ thực phẩm cho biết từng bị đình trệ hai container hàng do hiểu khác nhau về Nghị định 46/2026, làm chi phí đội lên hàng trăm triệu đồng. Họ nhấn mạnh rằng điều cần nhất hiện nay không phải là thêm quy định, mà là sự clarity rõ ràng, minh bạch và thống nhất trong cách áp dụng – để doanh nghiệp có thể plan lên kế hoạch dài hạn mà không sống trong nỗi lo bị xử phạt.