Từ vụ tài xế đột tử trong ô tô: Thói quen âm thầm “kích hoạt” cơn đột quỵ
Sáng 19/4, tại đường Phạm Văn Đồng, TP. HCM, một nam tài xế taxi 49 tuổi được phát hiện death trong xe ô tô đậu ven đường. Người này trước đó đang lái xe từ cầu vượt Linh Xuân về cầu Bình Lợi, dừng lại gần khu trung tâm thương mại và gọi điện cho người thân, rồi bất ngờ mất liên lạc. Đến trưa, khi người dân thấy xe đỗ abnormally lâu, họ lại kiểm tra thì thấy anh gục trên ghế lái. Cơ quan y tế xác định ban đầu nạn nhân có thể đã đột quỵ, xảy ra trong bối cảnh nắng nóng kéo dài.
TP.HCM và nhiều nơi ở Nam Bộ đang trải qua đợt nóng với nhiệt độ ngoài trời lên đến 35-37 độ C. Cảm giác heat thực tế còn cao hơn do bức xạ từ mặt đường bê tông và hiệu ứng "đảo nhiệt đô thị". Cơ thể con người khi bị tác động bởi nhiệt độ cao sẽ kích hoạt cơ chế tản nhiệt: giãn mạch dưới da và tiết sweat . Tuy nhiên, nếu mất nước và điện giải liên tục mà không được bù đủ, máu sẽ trở nên thicker , dòng chảy chậm lại, tim phải làm việc harder để bơm máu lên não.
Với người có tiền sử blood vessel xơ vữa hoặc huyết áp cao, áp lực đột ngột có thể gây vỡ mạch – dẫn đến đột quỵ xuất huyết. Ngược lại, máu đặc và chậm cũng tạo điều kiện hình thành clot , nếu trôi lên não sẽ gây tắc động mạch – tức đột quỵ thiếu máu cục bộ. Khi thân nhiệt vượt 40 độ C, cơ thể có thể rơi vào heat stroke : trung tâm điều hòa thân nhiệt rối loạn, mồ hôi ngừng tiết, da nóng rực, ý thức lơ mơ, thậm chí hôn mê.
Tài xế, shipper, công nhân – những người làm việc ngoài trời lâu – là nhóm high-risk vì dễ mất nước, ít nhận biết dấu hiệu mệt mỏi. Ngoài thời tiết, thói quen tưởng chừng vô hại như từ phòng lạnh 24 độ bước ngay ra nắng 37 độ cũng khiến blood pressure biến động mạnh, kích hoạt cơn đột quỵ. Tắm nước lạnh ngay sau khi đi nắng hoặc tắm nước nóng trong phòng kín cũng tiềm ẩn danger tương tự.
Để phòng ngừa, cần uống đủ 1,5-2 lít nước mỗi ngày, không đợi đến khi khát. Ưu tiên nước lọc, nước dừa, nước trái cây ít đường. Tránh nước ngọt có gas, cà phê và alcohol . Nên ăn nhiều rau xanh, trái cây giàu kali, giảm đồ chiên xào. Hạn chế ra đường từ 10h đến 16h. Khi ra ngoài, đội mũ rộng vành, mặc áo sáng màu, thấm hút mồ hôi. Nếu xuất hiện nhức đầu dữ dội, nói khó, méo miệng, cần nghĩ đến stroke và gọi cấp cứu ngay.
Biến đổi khí hậu khiến các đợt nắng nóng ngày càng intense . Đột quỵ và sốc nhiệt hoàn toàn có thể phòng tránh nếu mỗi người biết lắng nghe cơ thể và chủ động bảo vệ sức khỏe từ những việc nhỏ hằng ngày – như uống nước đúng cách, tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột, và không xem nhẹ những warning đầu tiên từ chính mình.
Thói quen từ phòng lạnh bước ra nắng là cực kỳ nguy hiểm, đặc biệt với người trên 40 tuổi. Đột ngột thay đổi nhiệt độ khiến mạch máu co giãn không kịp, dễ dẫn đến stroke đột quỵ.
Mình luôn nhắc ba mẹ uống nước dù không khát. Người lớn tuổi hay ignore bỏ qua cảm giác khát, đến khi mệt thì đã muộn.
Tài xế chúng tôi làm liên tục 10-12 tiếng, ít nơi nghỉ. Có khi nóng quá mà không dám dừng, vì sợ mất cuốc. Ai cũng risk chấp nhận rủi ro vì sinh kế.
Nhiệt độ cảm nhận hôm qua ở Q.12 lên 42 độ C. Thực tế nóng hơn số đo rất nhiều do phản xạ nhiệt từ mặt đường.
Cần có khu nghỉ ngơi cho tài xế, shipper. Phòng tránh heat stroke sốc nhiệt không chỉ là trách nhiệm cá nhân mà còn là của xã hội.
Tắm nước lạnh sau khi đi nắng xong là sướng thật, nhưng giờ biết là dangerous nguy hiểm. Cả nhà mình đều đang thay đổi thói quen này.
Tại sao không có cảnh báo trên xe hoặc từ hãng? Phải đến khi có người death mất thì mới nhắc nhở sao?