Vùng Vịnh giữa cơn bão giá dầu: Tăng giá nhưng vẫn suy thoái
economies Vùng Vịnh đang chật vật đối mặt với crisis tồi tệ nhất kể từ thời pandemic , khi những shock liên hoàn từ xung đột Trung Đông làm tê liệt huyết mạch năng lượng. Giá dầu tăng mạnh tưởng chừng là tin tốt, nhưng thực tế lại đi kèm với thiệt hại nặng nề: các nhà máy lọc dầu và nhà máy khí đốt tại Ả Rập Xê Út, UAE, Kuwait và Qatar bị ảnh hưởng nghiêm trọng, khiến hoạt động sản xuất gần như tê liệt. Eo biển Hormuz – tuyến vận tải chiến lược – cũng gần như bị shut down , gây ra chuỗi cung ứng đứt gãy chưa từng có.
growth kinh tế từng là điểm sáng của khu vực nay đảo chiều. Qatar, Kuwait và Bahrain – ba quốc gia được dự báo tăng trưởng dương vào đầu năm – nay lại đối mặt với suy giảm lần lượt 6%, 4,4% và 2,9%. Đây là bước đảo ngược hoàn toàn so với kỳ vọng tăng trưởng 4,9%, 3,4% và 2,9% hồi tháng Một. Theo economists , kể cả khi giá dầu cao hơn 40% so với trước xung đột, lợi ích đó không đủ bù đắp damage cơ sở hạ tầng và gián đoạn sản xuất. recovery chỉ có thể diễn ra vào năm tới, với điều kiện xung đột chấm dứt sớm.
Kinh tế phi dầu mỏ – vốn đang được các nước GCC như Ả Rập Xê Út, UAE và Qatar thúc đẩy mạnh – cũng chịu ảnh hưởng nghiêm trọng. Du lịch, từng là ngành phát triển nhanh nhất khu vực, nay chững lại, kéo theo retail và các lĩnh vực dịch vụ khác. Lluis Dalmau Taules từ Allianz nhấn mạnh: “Cú sốc thứ hai là nền kinh tế phi dầu mỏ… Rõ ràng là ngành này sẽ có những thay đổi”. Trong khi đó, đầu tư công được kỳ vọng sẽ đóng vai trò then chốt trong việc hỗ trợ phục hồi, nhờ vào revenue dầu khí phục hồi và savings cao của chính phủ.
Dù vậy, ánh sáng cuối đường hầm đang hiện ra. Các chuyên gia dự báo sự rebound vào năm 2027, với Qatar, UAE và Kuwait dẫn đầu mức tăng trưởng kỳ vọng lần lượt 7,8%, 5,4% và 5%. Ả Rập Xê Út, Bahrain và Oman cũng được dự báo tăng trưởng từ 2,8% đến 4,5%. Tuy nhiên, inflation vẫn là thách thức: tại Kuwait, mức trung bình dự kiến đạt 2,9%, trong khi UAE và Qatar ở mức 2,6%. Goldman Sachs nhận định: “Tác động sẽ không đồng đều, nhưng về lâu dài, chúng tôi kỳ vọng sự phục hồi mạnh mẽ trên diện rộng”, một hy vọng được support bởi năng lực tài chính dồi dào của các quốc gia vùng Vịnh.
Không ngờ giá dầu tăng mà vẫn suy thoái. Kinh tế quá phụ thuộc vào oil dầu mỏ thì dễ gãy lắm.
Eo biển Hormuz mà đóng cửa thì cả thế giới ảnh hưởng, không riêng gì vùng Vịnh.
Chuyện gì xảy ra nếu xung đột không kết thúc sớm như dự báo? Toàn bộ kịch bản phục hồi sẽ sụp đổ mất.
Cần đa dạng hóa kinh tế thật sự, chứ không thể cứ trông chờ vào energy exports xuất khẩu năng lượng hoài.
Lạm phát 2-3% nghe thì không cao, nhưng với người dân bình thường thì vẫn thấy chi phí sinh hoạt đội lên rõ rệt.
IMF và Goldman Sachs nói tích cực quá. Mình thì nghi ngờ vào mức độ phục hồi nhanh như kỳ vọng.
Hy vọng các nước vùng Vịnh sẽ học được bài học về đầu tư cơ sở hạ tầng đàn hồi hơn trước cú sốc.