Nỗi lo của Tổng thống Trump và bài toán gây khó 7 đời tổng thống Mỹ
Chiều thứ Sáu tại Cánh Tây Nhà Trắng bỗng chốc chìm trong tension sau khi Tổng thống Donald Trump nhận tin một máy bay quân sự Mỹ bị bắn hạ tại Iran, hai phi công lập tức missing . Không kìm nén được anger , ông quát tháo các trợ lý suốt nhiều giờ, lặp lại câu: "Châu Âu chẳng giúp gì cả". Giá xăng lúc đó đã vọt lên 4,09 USD mỗi gallon — một signal rõ ràng về economic impact đang rình rập nước Mỹ.
Trong tâm trí ông Trump, hình ảnh cuộc khủng hoảng con tin năm 1979 — foreign policy thất bại từng chôn vùi sự nghiệp của Tổng thống Jimmy Carter — luôn ám ảnh. "Nếu nhìn vào những gì đã xảy ra với Carter… với trực thăng và con tin, điều đó khiến họ thất cử", ông từng nói hồi tháng Ba, cho thấy nỗi fear rất thật về political cost . Ông yêu cầu quân đội hành động ngay, dù Mỹ không còn hiện diện trên bộ tại Iran từ sau cuộc cách mạng 1979, khiến mọi rescue đều phải vượt địa hình hiểm trở và tránh lực lượng đối phương.
Dù một phi công được tìm thấy nhanh chóng, người còn lại phải đến tối hôm sau mới được đưa về trong một chiến dịch đầy risk . Không để chậm trễ, hôm sau ông Trump đã ra một nước cờ mới: đe dọa mở lại eo biển Hormuz — tuyến đường huyết mạch mà Iran từng tuyên bố phong tỏa. Trên mạng xã hội đúng ngày lễ Phục sinh, ông viết: "Mở cái eo biển chết tiệt đó ra, lũ điên, nếu không các người sẽ sống trong địa ngục" — một tuyên bố gây controversy lớn, được đưa ra mà không tham khảo đầy đủ nhóm cố vấn an ninh.
Thực tế, ông Trump từng từ chối kế hoạch chiếm đảo Kharg — nơi xuất khẩu 90% dầu mỏ của Iran — vì lo ngại thương vong lớn. "Họ sẽ thành bia ngắm", ông nói, cho thấy dù bốc đồng, ông vẫn nhận thức được human cost . Nhưng chính những tuyên bố mang tính intimidation lại khiến đồng minh e dè. Các nước châu Âu và NATO từ chối tham gia, khiến ông cảm thấy bị isolated giữa một crisis toàn cầu.
Cho đến nay, lệnh ngừng bắn vẫn bấp bênh, thương mại quốc tế bị đình trệ, và phe lãnh đạo mới ở Iran vẫn hardline . Dù khởi đầu với lời hứa rút khỏi các cuộc chiến nước ngoài, ông Trump giờ lại đang vật lộn với bài toán an ninh mà bảy đời tổng thống trước từng thất bại. Sự ủng hộ của công chúng đang sụt giảm, thị trường biến động theo từng phát biểu, và nỗi lo một thảm họa lớn vẫn âm ỉ — không chỉ với Iran, mà với cả di sản chính trị của chính ông.
Mỗi lần ông ấy lên mạng xã hội là thị trường lại tremble rung lên. Không hiểu sao một quốc gia lớn lại để policy chính sách bị chi phối bởi cảm xúc như vậy.
Ông Trump nói muốn tránh chiến tranh nhưng lại dùng ngôn từ khiêu khích. Rốt cuộc là muốn peace hòa bình hay muốn war chiến tranh?
Nỗi sợ thất cử mới là động lực thật sự. Mọi hành động đều có vẻ như để đánh bóng hình ảnh trước election bầu cử, chứ không phải vì lợi ích quốc gia lâu dài.
Câu 'Máu và cát' nói lên tất cả. Ông ấy từng coi Trung Đông là vùng đất không đáng để đổ máu, vậy mà giờ chính tay mình lại đẩy binh lính vào đó. Sự trớ trêu thật lớn.
Châu Âu im lặng, NATO không nhúc nhích. Mỹ đang tự mình gánh cả burden gánh nặng này. Liệu có đáng không, khi mà global trade thương mại toàn cầu cũng bị ảnh hưởng?
Chiến dịch giải cứu phi công là một thành công, nhưng long-term dài hạn thì sao? Một phát ngôn thiếu kiểm soát có thể làm hỏng cả một strategy chiến lược.
Tại sao lại chọn đúng ngày lễ Phục sinh để đăng dòng trạng thái đe dọa? Có phải ông đang cố tình gây shock sốc để tạo attention sự chú ý?
Bảy đời tổng thống thất bại, một đời tổng thống liều lĩnh. Lịch sử có đang lặp lại? Hay chỉ là một gamble canh bạc lớn khác?