Iran yêu cầu 5 quốc gia Arab bồi thường
Iran vừa chính thức request bồi thường từ 5 quốc gia Ả Rập, cáo buộc những nước này đã tạo điều kiện cho các attack của Mỹ và Israel nhằm vào Cộng hòa Hồi giáo. Trong một report gửi đến Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc và Chủ tịch Hội đồng Bảo an hôm 13/4, đặc phái viên Iran Amir Saeid Iravani khẳng định các hành động này đã vi phạm international law , khiến các nước liên quan phải chịu trách nhiệm về losses chiến tranh.
Theo Iran, Bahrain, Ả Rập Xê Út, Qatar, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và Jordan đã cho phép các military force xâm lược sử dụng lãnh thổ của mình, một số trường hợp còn trực tiếp tham gia vào các armed attack bất hợp pháp chống lại Tehran. Iran viện dẫn Nghị quyết 3314 của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc năm 1974 để củng cố lập luận, nhấn mạnh rằng việc hỗ trợ tấn công đã vượt quá ranh giới của sự trung lập.
Xung đột khu vực leo thang nghiêm trọng kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch chung hôm 28/2, gây ra hàng nghìn casualty và thương vong tại Iran. Đáp trả, Tehran đã tiến hành hàng loạt retaliation vào Israel, Iraq, Jordan và các quốc gia Vùng Vịnh có căn cứ Mỹ. Một lệnh ngừng bắn tạm thời đã được công bố cách đây một tuần, nhưng tension vẫn ở mức cao.
Người phát ngôn chính phủ Iran, bà Fatemeh Mohajerani, ước tính tổng damage từ các cuộc không kích lên tới 270 tỷ USD, bao gồm cả tổn thất trực tiếp và gián tiếp. Bà nhấn mạnh, compensation là một trong 10 điều kiện tiên quyết của Iran trong các cuộc đàm phán với Mỹ tại Islamabad – cuộc gặp kéo dài 21 giờ nhưng không đạt được agreement nào.
Yêu sách này không chỉ đặt ra thách thức pháp lý mà còn làm dấy lên diplomatic pressure lớn trong khu vực. Trong khi các quốc gia bị nêu tên chưa lên tiếng chính thức, động thái của Iran được xem là một strategic move nhằm củng cố lập trường pháp lý và gây public opinion , ngay cả khi triển vọng nhận được khoản tiền khổng lồ là cực kỳ mong manh.
270 tỷ USD là con số enormous khổng lồ, không biết họ tính toán dựa trên cơ sở nào?
Các nước Vùng Vịnh giờ đang caught lạc giữa căng thẳng Mỹ - Iran, mà vẫn phải gánh trách nhiệm thì thật oan cho họ.
Đây rõ ràng là một political statement tuyên bố chính trị hơn là kỳ vọng bồi thường thực tế. Iran cần tạo leverage thế mạnh trong đàm phán.
Liên Hợp Quốc sẽ xử lý thế nào nhỉ? Thư khiếu nại như vậy có thể trigger kích hoạt cơ chế pháp lý nào không?
Một khi đã có casualty thiệt mạng hàng loạt, thì yêu cầu bồi thường là điều có thể hiểu được, dù thực thi mới là vấn đề.
Nếu không có evidence bằng chứng cụ thể về việc các nước này trực tiếp tham gia tấn công, thì cáo buộc sẽ khó đứng vững.