Eurovisie in beroering: directeur waarschuwt voor politieke inmenging

Het Eurovisie Songfestival staat dit jaar als nooit tevoren onder druk van politieke spanningen. De directeur, de Brit Martin Green, belooft nu striktere controle op inmenging na een rel rond Israël. Ondanks de controversie over de deelname van het land — in het licht van de oorlog in Gaza — zal het festival doorgaan als een viering van muziek en verbinding. Maar Green erkent: dit is misschien wel de difficult moeilijkste periode in de geschiedenis van het evenement. 'Elk groot wereldwijd evenement kent pieken en dalen,' zegt hij, terwijl de sfeer in de Wiener Stadthalle toch al vol hope hoop is tijdens de eerste repetities.

De twijfel ontstond nadat onderzoeksjournalisten onthulden dat een Israëlische overheidsinstantie, onder leiding van het kantoor van premier Benjamin Netanyahu, een large-scale omvangrijke campagne voerde om de Israëlische inzending te promote bevorderen. Die beïnvloeding van de publieksstemming — waar Israël als winnaar uitkwam — wordt door de organisatie nu serieus genomen. Green waarschuwt: activiteiten die leiden tot disproportionele steun zullen gevolgen hebben. 'We hebben juryleden om de stemming in evenwicht te brengen, maar dit soort dingen tolereren we absoluut niet.' Hij geeft toe: 'Misschien zijn we de afgelopen jaren niet streng genoeg geweest.'

Tegen die achtergrond hebben vier landen — Spanje, Ierland, Slovenië en Nederland — een boycot aangekondigd. IJsland is inmiddels ook teruggetrokken, al zal het land de show nog wel uitzenden. In Nederland zal AVROTROS niet meedoen, maar NOS/NTR wel. Green voert gesprekken om de withdrawn afgehaakte landen terug te winnen. 'We missen de landen en we willen ze terug. We zullen doen wat in onze macht ligt.' De toon is dus niet louter defensief, maar ook uitnodigend. Het festival wil blijven staan voor connection verbinding, niet voor verdeling.

Ondertussen groeit het debat over of landen in conflict oorlog überhaupt mogen deelnemen. Cornald Maas en de voormalige baas van de Spaanse omroep stellen dat, net als Rusland in 2022, ook Israël uitgesloten zou moeten worden. Maar Green wijst dat idee resoluut af: 'Elk voorstel dat leidt tot uitsluiting of bestraffing van Oekraïne valt voor ons af.' Hij benadrukt dat het Eurovisie geen straforgaan is, maar een democratische samenwerking van omroepen. En hoewel er bijna wereldwijde consensus was tegen Rusland, ontbreekt die nu. 'Wij blijven een democratische ledenorganisatie,' zegt hij. 'We laten ons niet leiden door een enkele geopolitieke kant.'

Uiteindelijk hoopt Green dat het festival een plek blijft waar artiesten — ook de Israëlische zanger — perform kunnen optreden zonder angst. 'Er is een verschil tussen volkeren en de acties van hun regeringen.' Voor hem is het festival een spiegel — of juist een visie — van een betere wereld. '35 artiesten, 35 omroepen, allemaal in contact. Op een geweldig podium.' De halve finales zijn op 12 en 14 mei, de finale op 16 mei. 'Laat ons vasthouden aan de waarde van dit festival: dat degenen die ervoor kiezen om ons te divide verdelen, het mis hebben.'