Helaas: mensen met een duistere persoonlijkheid kiezen vaker voor leiderschap
Het klinkt als een slechte film: de meest toxic karakters klimmen naar de top. Toch wijst een nieuwe studie uit dat mensen met dark persoonlijkheidstrekken vaker worden aangetrokken tot leiderschapsposities. Vooral in sectoren waar influence en overtuigingskracht centraal staan, komt dit patroon vaak voor. De onderzoekers noemen dit de dark triad — een combinatie van psychopathie, machiavellisme en narcisme — en leggen nu voor het eerst precies uit hoe verschillende facetten ervan leiden tot bepaalde carrièrekeuzes.
Eerder onderzoek behandelde deze drie kenmerken als brede, vage groepen. Maar het huidige team, samengesteld uit wetenschappers uit Singapore en de VS, sneed de donkere triade fijner op. Zij onderscheiden zeven specifieke traits : durf, hardheid en ontremming binnen psychopathie; machiavellistische opvattingen en tactieken; en bij narcisme: bewondering en rivaliteit. Vervolgens vroegen zij aan ruim 600 students welke beroepen hen aanspreken, van gezondheidszorg tot technologie en creatief werk.
Met behulp van netwerkanalyse zochten de onderzoekers naar connections tussen persoonlijkheid en loopbaaninteresse. Ze vonden dat durf — het zelfverzekerd zijn onder druk — vooral gerelateerd is aan invloedrijke rollen. Hardheid, gekenmerkt door weinig empathy en vijandigheid, trok mensen naar technische beroepen. Ontremming leidde tot interesse in kunst en design. Machiavellistische opvattingen gingen samen met leidinggevende functies, terwijl de tactieken vaak gekozen werden in creatieve of natuurgerichte banen.
Wat opvalt: de meeste facetten hingen samen met een voorkeur voor power en invloed. Dat geldt zowel voor vrouwen als mannen. Dit wijst op een systematische aantrekkingskracht naar posities waarin je anderen kunt manipulate of leiden. Belangrijk: de data komen van studenten, niet van mensen in de praktijk. Dus het is nog onzeker of dit ook echt gebeurt op werkvloeren in het echt.
Toch heeft het onderzoek praktische waarde. Organisaties kunnen er beter op letten welk soort leadership ze bevorderen. Loopbaanbegeleiders kunnen mensen met donkere trekken misschien helpen een healthier pad te kiezen. En voor ons allemaal: het is nuttig om te herkennen welk type baas je hebt. Zo kun je cope met wat er komt — of erger voorkomen.
Dit verklaart een hoop over mijn vorige baas. Die had duidelijk durf én hardheid, maar geen greintje compassion medeleven.
Als dit klopt, dan is het geen verrassing dat sommige mensen snel opklimmen terwijl ze niemand respecteren. Macht trekt mensen met een leeg hart.
Maar wat als jij durf hebt zonder de andere trekken? Dat is toch gewoon confidence zelfvertrouwen? Niet per se donker.
Interessant, maar we moeten oppassen dat we niet beginnen met stereotype stigmatiseren. Niet iedereen die overtuigend is, is ook manipulatief.
Vooral de link met creatieve beroepen vind ik verrassend. Dacht dat daar juist veel sensitive sensitieve mensen werkten.
Leiderschapstrainingen zouden hier echt rekening mee moeten houden. Vroegtijdige opsporing kan schade voorkomen.
Of gewoon minder luisteren naar charmante praters en meer naar wat ze actually echt doen.
Studentenonderzoek, ja. Maar ik durf te wedden dat het in de zorg en tech precies zo uitpakt. Patroon herken ik in elk geval.