Nieuw economisch mirakel? Of tijdelijke roes in een wereld vol spanningen
Wat als het Hollands mirakel geen mythe meer is? Na jaren van complaint over arbeidsproductiviteit in Nederland, toont de economie plots een sprong van 2,4%. Dat cijfer – de groei van wat we gezamenlijk produceren per gewerkt uur – suggereert dat we ineens efficient werken. Niet doordat we harder of langer scharrelen, maar doordat de economie groeide terwijl het aantal working hours iets daalde. Een verrassend plotwending in een verhaal dat lang was ingekleurd met pessimism .
Maar hoe duurzaam is dit? Economische balans is nooit alleen een binnenlandse zaak. De wereld kijkt mee, vooral als het over handel gaat. Handelsoverschotten en deficit lijken droge statistiek, maar vertellen een dieper verhaal: over opbouw van industrie in exportlanden, en over decline in landen die te veel importeren. ING waarschuwt dat Europa’s overschot kan melt away , zelfs omslaan in een tekort als er een lange oorlog zou uitbreken. Het is geen alarmistische fabel, maar een waarschuwing voor een model dat op export staat.
Neem de VS: al decennia een deficit , en toch een van de rijkste economieën ter wereld. Waarom? Omdat ze gemakkelijk borrow , mede dankzij de dollar als wereldmunt. Zo leven ze boven hun stand – een luxe die Europa zich niet kan veroorloven. Ons groeimodel is anders: bouwen op industrial export, innovatie, en productiviteit. Als dat wankelt, wankelt de basis. De vraag is niet of een overschot goed is, maar of we ons model kunnen behouden in een wereld die verandert.
En dan was er Kevin Warsh, door Trump voorgedragen als nieuwe voorzitter van de Amerikaanse centrale bank. Zijn hoorzitting? Bijna entertaining in zijn voorspelbaarheid. Democraten vreesden voor de onafhankelijkheid van de Fed – terecht, want Trump zei al dat hij Warsh koos om de rente te verlagen. Republikeinen? Die kwamen met laurels . Maar achter de schermen loopt een serieuze strijd: kan een centrale bank nog onafhankelijk zijn als de president zijn voorkeur openlijk verkondigt?
2,4% is mooi, maar blijft het sustainable duurzaam? Of is het een eenmalige roes?
Efficiënter werken klinkt goed, maar ik werk al op mijn limit limiet. Waar moet het dan vandaan komen?
Handelsoverschot = gezond? Niet automatisch. Maar als Europa haar industrie verliest, wordt het lastig.
Warsh als voorzitter? Dan mag je de onafhankelijkheid van de Fed wel vergeten.
Geld lenen alsof het niks kost… ja, dat kan als je de wereldmunt hebt. Wij niet.
Die hearing hoorzitting was een show. Politiek theater op z’n best.