Amnesty in nieuw rapport: Actie nodig tegen gevaarlijke wereldorde

De wereld zit op een kantelmoment. Volgens het nieuwste rapport van Amnesty International wordt de internationale mensenrechtensysteem systematisch ondermijnd door machtige staten, bedrijven en anti-mensenrechtenbewegingen. Het jaarverslag over 2025 en het begin van 2026 tekent een zorgwekkend beeld: global cooperation wereldwijde samenwerking, het internationaal recht en maatschappelijke ruimte zijn op meerdere continenten onder zware pressure druk komen te staan. Het tijdstip van verzoeningspolitiek is voorbij, waarschuwt de mensenrechtenorganisatie — het is tijd voor een harde koerswijziging.

In 144 landen documenteert het rapport widespread violations wijdverspreide schendingen van het internationaal recht, van illegale militaire acties tot het neerslaan van vreedzame protesten. De aanvallen zijn geen toevalligheden, maar deel van een patroon dat Amnesty omschrijft als een gevaarlijke nieuwe wereldorde — racistisch, patriarchaal en gebaseerd op controle in plaats van rechten. Deze verschuiving heeft al devastating effects verwoestende gevolgen voor miljoenen mensen, vooral in conflictgebieden waar civiele infrastructuur doelwit is geworden.

Een concreet voorbeeld is het escalerende conflict in het Midden-Oosten, dat volgens Amnesty is ontstaan door illegal attacks onwettige aanvallen van de VS en Israël, in strijd met het VN-Handvest. Die leidden tot willekeurige vergeldingen van Iran, waarna het snel overging in een oorlog tegen burgers. “Hun stilzwijgen is onvergeeflijk”, zegt secretaris-generaal Agnès Callamard over de reactie van wereldleiders. “We staan voor een moreel bankruptcy bankroet. Decennia vooruitgang worden weggevaagd.”

Toch is er hoop: wereldwijd groeit het verzet tegen autoritaire praktijken. Van demonstraties tegen een controversieel immigratie-detentiecentrum in Florida, bijgenaamd ‘Alligator Alcatraz’, tot lokale bewegingen die workers' rights arbeidersrechten en het milieu verdedigen. Amnesty roept op om deze kracht te versterken. “Laat 2026 het jaar zijn waarin we onze eigen kracht laten gelden”, aldus Callamard. “Het is aan ons om geschiedenis te schrijven — in het belang van de mensheid.”