Energia, regulacje, skala: kto decyduje o przyszłości polskiego biznesu w UE?

Trzy słowa decydują dziś o przyszłości polskiego przemysłu: energy energia, investment inwestycja i regulacja. To właśnie te czynniki, jak podkreśla Witold Literacki z ORLEN-u, kształtują konkurencyjność polskich firm w Unii Europejskiej. W miarę jak unijna polityka klimatyczna się intensyfikuje, jej wpływ obejmuje niemal każdy obszar business działalności gospodarczej. Ale czy ta sama reguła pasuje do wszystkich 27 państw członkowskich? Według ekspertów — nie. Jednolite podejście do różnorodnych economies gospodarek rodzi szczególne wyzwania, zwłaszcza dla krajów o mniej zrównoważonym miksie energetycznym.

Dla Polski, która wciąż opiera się na bardziej emisyjnym sektorze energetycznym i ma niższy poziom rozwoju odnawialnych źródeł energy energii, koszty dostosowania są wyższe. Pakiet Fit for 55, dyrektywa RED III czy unijny system handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS) to nie tylko cele klimatyczne, ale realne obciążenia finansowe. Dodatkowo, od 2028 roku ma ruszyć system ETS2, który objął będzie fuels paliwa i heating ogrzewanie — co może oznaczać dalszy wzrost kosztów życia i prowadzenia działalności.

Przedsiębiorstwa odczuwają presję nie tylko ze strony cen energii, ale też z powodu rosnącego spektrum regulacji środowiskowych — od emisji przemysłowych po metan i obowiązki związane z infrastructure infrastrukturą zatłaczania CO₂. To wszystko podnosi capital koszt kapitału i zwiększa risk ryzyko inwestycyjne. Jednak biznes nie widzi tu tylko zagrożeń. Unijne przepisy mogą stać się impulsem rozwojowym — pod warunkiem stabilnych ram prawnych i skutecznych narzędzi financial finansowych. Uproszczenie zasad raportowania ESG dzięki pakietowi Omnibus z 2026 roku to pierwszy krok w dobrym kierunku.

Rola dużych graczy, takich jak ORLEN, staje się kluczowa. Jako największy koncern energetyczny w Europie Środkowo-Wschodniej, inwestuje w renewables odnawialne źródła energii, technologie wodorowe, biopaliwa i elektromobilność. Do 2035 roku planuje osiągnąć 12,8 GW mocy w OZE oraz wdrożyć 0,6 GW w technologii małych reaktorów modularnych. Te inwestycje mają dwa cele: dekarbonizacja i budowa produktów o wysokiej wartości dodanej.

Ale ORLEN to nie tylko transformacja klimatyczna. Jako regionalny dostawca gas gazu, wspiera bezpieczeństwo energetyczne, m.in. poprzez infrastrukturę LNG i połączenia międzysystemowe. W 2025 roku dostawy do Ukrainy przekroczyły 600 mln m³, a w 2026 roku mogą sięgnąć 1 mld m³. To nie tylko liczby — to sygnał wiarygodności Polski jako partnera w UE. Ostatecznie, jak wynika z debaty EFNI Wiosna, pozycja Polski w Unii nie będzie budowana deklaracjami, ale odpornymi firmami, które inwestują, konkuruje i zapewniają stabilność.