Gra o energię przeniosła się w inne miejsce. Raczyński (PFR): Nadal marnujemy potencjał

Debata o energetyce utknęła w sporze o technology technologie, podczas gdy prawdziwa gra toczy się już gdzie indziej. Dziś cost koszty energii coraz rzadziej zależą od tego, jak ją wytwarzamy, i coraz częściej — od tego, czy potrafimy ją transmit przesłać, store zmagazynować i wykorzystać we właściwym moment momencie. W świecie rosnącej roli źródeł odnawialnych i geopolitycznych tensions napięć, suwerenność energetyczna zaczyna się nie w elektrowni, lecz w sprawności całego systemu — pisze Mikołaj Raczyński z Polskiego Funduszu Rozwoju.

Wciąż skupiamy się na pytaniach, które kiedyś były naturalne, ale dziś przestają być wystarczające. Spieramy się o renewable odnawialne źródła, konwencjonalne technologie, o tempo zmian. Tymczasem kluczowe staje się pytanie: kto naprawdę kształtuje availability dostępność i cenę energii dla gospodarki? Elektryfikacja przemysłu, rozwój sieci cyfrowych i rosnąca rola przetwarzania data danych sprawiają, że prąd to nie tylko towar, ale podstawa funkcjonowania całej gospodarki. Przemienia się w critical infrastructure krytyczną infrastrukturę.

Same źródła OZE to za mało. W marcu 2026 roku wyższy udział energii odnawialnej spowodował spadek cen na rynku spot, ale w tym samym czasie ceny gazu na hubie TTF jumped wzrosły o ponad 60% z powodu napięć w Zatoce Perskiej. Co więcej, w 2025 roku ponad 1 TWh produkcji z OZE trzeba było fizycznie odłączyć od sieci — gdy nadwyżka nie ma gdzie pójść, energia ginie. To znaczy, że production produkcja bez możliwości wykorzystania nie tworzy economic value wartości gospodarczej.

To nie jest więc kwestia wyboru między technologiami, ale między dwoma modelami: jednym, gdzie koszt energii zależy od światowych cen surowców, a drugim — gdzie zależy od system efficiency efektywności systemu. Kluczem są inwestycje w sieci, magazynowanie i elastyczność popytu. OZE nie eliminują ryzyka — zmieniają jego naturę. Zamiast zewnętrznego, staje się ono internal wewnętrzne, systemowe. Dlatego suwerenność energetyczna dziś zaczyna się w sieci, a nie w kominie.