Lưới trời và tiếng vọng của một bộ phim dũng cảm
director Phi Tiến Sơn, người từng khiến khán giả sửng sốt với film gây chấn động "Đào, Phở và Piano", mới đây lại được nhắc đến như một nhà tiên phong trong dòng phim chính luận Việt Nam qua tác phẩm "Lưới trời" ra mắt năm 2003. Bộ phim không chỉ explore chủ đề tham nhũng mà còn dũng cảm đi sâu vào bản chất hệ thống – một điều hiếm thấy trong cinema thời điểm đó. Với kịch bản từ cây bút trực diện Nguyễn Mạnh Tuấn, tác phẩm đã mở ra một narrative mới, khác biệt hoàn toàn so với những phim giáo điều quen thuộc.
Nhân vật trung tâm, Tư Lê – tổng giám đốc ngân hàng do NSND Đào Bá Sơn thủ vai – không bị portray như một kẻ xấu truyền thống, mà là một con người ý thức rõ về sai lầm nhưng bị cuốn vào vòng xoáy power và interest . Đây là bước tiến lớn trong xây dựng nhân vật, giúp phim vượt ra khỏi khuôn khổ tuyên truyền để chạm đến chiều sâu tâm lý và nghịch cảnh con người. Như chính filmmaker chia sẻ, đây là thời điểm điện ảnh Việt đang tìm kiếm những realistic hơn về đời sống.
Tuy nhiên, con đường đến với khán giả của "Lưới trời" không hề smooth . Vì tính chất sensitive , phim trải qua quá trình kiểm duyệt nhiều lần cân nhắc và khi ra mắt, chỉ được chiếu trong limited , gần như không có promotion . Dù vậy, giá trị nghệ thuật và xã hội của tác phẩm dần được công nhận qua các award lớn như Cánh diều vàng, Bông sen Bạc và Mai Vàng. Những ghi nhận này cho thấy, dù bị kìm hãm, tiếng nói phê phán vẫn có thể vươn lên mạnh mẽ.
Giờ đây, sau hơn hai thập kỷ, "Lưới trời" được reintroduce tại Liên hoan phim Châu Á Đà Nẵng trong chương trình tôn vinh di sản điện ảnh 40 năm Đổi Mới – một dấu ấn tự vấn về hành trình đối thoại giữa phim ảnh và xã hội. Với generation làm phim trẻ, đây là lời nhắc nhở rằng điện ảnh không chỉ giải trí mà còn có thể là platform cho những câu hỏi lớn. Như expectation của đạo diễn Phi Tiến Sơn: ranh giới giữa phim chính luận và phim entertainment cần được xóa nhòa để tiếng nói chân thực có chỗ đứng.
Phim kiểu này ngày xưa mà được chiếu rạp rộng rãi thì điện ảnh Việt đã khác rồi. Giá trị long-term dài hạn rõ ràng vẫn còn.
Tư Lê là nhân vật khiến tôi ám ảnh suốt tuổi thơ. Không phải vì xấu, mà vì... tôi hiểu được ông ấy.
Kiểm duyệt gắt quá thì nghệ thuật chỉ có thể survive sống sót, chứ không thể phát triển đúng nghĩa.
Xem lại trailer mà thấy gai người. Một tác phẩm dũng cảm giữa thời kỳ im lặng.
Có cần phải đợi 20 năm để công nhận một bộ phim hay không? Hệ thống phản hồi của chúng ta có vấn đề.
Phi Tiến Sơn đúng là có guts can đảm thật. Không phải đạo diễn nào cũng dám đụng vào đề tài này.