Từ cây thuốc hoang dã đến 'vàng xanh' bền vững

Ở village xã Cao Dương, tỉnh Phú Thọ, nơi từng là cái nôi của traditional thuốc nam, những cây dược liệu quý như xạ đen và cà gai leo mọc tự nhiên từ lâu đời. Nhưng tiềm năng ấy mãi chìm trong im lặng — không quy hoạch, không công nghệ, không đầu ra rõ ràng. Dược liệu chỉ được bán thô, giá rẻ như rau, dù chứa hàng chục hoạt chất có giá trị. Mãi đến năm 2021, một bước ngoặt mới bắt đầu: Hợp tác xã Tuyết Nhi ra đời, mang theo tham vọng đánh thức giá trị bị bỏ quên của những cây thuốc địa phương.

Khác biệt lớn nhất nằm ở triết lý sản xuất: dùng nguyên liệu fresh tươi, không phơi sấy, không chất bảo quản. Đây là thách thức lớn về technology công nghệ và kiểm soát chất lượng, nhưng HTX Tuyết Nhi đã đầu tư hệ thống máy móc hiện đại và áp dụng tiêu chuẩn HACCP — một quy trình nghiêm ngặt về safety an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc. Từ khâu harvest thu hái đến chiết xuất, đóng gói, mọi bước đều được kiểm soát chặt chẽ, tạo ra cao dược liệu đạt chuẩn OCOP 4 sao cấp tỉnh.

Giá trị gia tăng không chỉ nằm ở sản phẩm. Mỗi hũ cao xạ đen hay cao cà gai leo là kết quả của hơn 100ha vùng raw material nguyên liệu sạch, liên kết với hàng chục hộ nông dân địa phương. HTX đã tạo employment việc làm ổn định cho lao động nông nhàn, giúp nhiều gia đình cải thiện income thu nhập và thoát nghèo bền vững. Như lời chia sẻ của Giám đốc Nguyễn Ánh Tuyết: "Dược liệu nếu chỉ bán thô thì rất rẻ, nhưng nếu ứng dụng technology công nghệ để chế biến sâu, giá trị sẽ tăng lên gấp nhiều lần."

Sản phẩm không còn bó hẹp trong vùng sâu. Nhờ chuyển đổi số và thương mại điện tử, cao dược liệu từ Cao Dương đã có mặt ở khắp các tỉnh thành. HTX thường xuyên tham gia các hội chợ, sự kiện lớn để introduce giới thiệu sản phẩm, xây dựng niềm tin người tiêu dùng. Từ một nghề truyền thống gần bị lãng quên, dược liệu bản địa giờ đây đang được định nghĩa lại — không chỉ là di sản, mà là bền vững kinh tế, là sinh kế cho cả cộng đồng.