Xây dựng cấp xã thực sự vững mạnh

Năm 2026 được xác định là new năm mới cho đội ngũ cán bộ cơ sở, khi Trung ương nhấn mạnh yêu cầu cấp bách: xây dựng cấp xã thực sự mạnh. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định tại Hội nghị toàn quốc rằng decision quyết định này không chỉ là lời kêu gọi, mà là nền tảng để hệ thống chính trị vận hành hiệu quả từ dưới lên. "Xã mạnh thì tỉnh mới mạnh, tỉnh mạnh thì Trung ương mới mạnh" — một report báo cáo rõ ràng về mối liên hệ giữa năng lực cơ sở và sức mạnh toàn hệ thống.

Theo ông Tô Lâm, cấp xã cần ba điểm mạnh: mạnh về decision quyết định, mạnh về resource nguồn lực và mạnh về response phản hồi. Cấp xã phải tự chủ xử lý các vấn đề từ hạ tầng, dịch vụ đến quản lý kinh tế - xã hội, nhưng đi kèm là trách nhiệm minh bạch. Việc phân quyền phải đi đôi với phân resource nguồn lực — cả con người lẫn tài chính — để tránh tình trạng giao việc mà không có support hỗ trợ. Đồng thời, khả năng supervision giám sát và cung cấp thông tin thực tế sẽ giúp cấp trên ra policy chính sách sát đúng, kịp thời.

Tuy nhiên, thực tế tại nhiều địa phương cho thấy pressure áp lực đang rất lớn. Tại phường Sài Gòn (TP.HCM), một cán bộ phải gánh nhiệm vụ của cả ban; xã An Thới Đông (TP.HCM) với diện tích rộng hơn 257km² nhưng đội ngũ mỏng, nhiều việc delay chậm trễ. Bà Cổ Thị Ngọc Điệp, Bí thư Đảng ủy xã, kiến nghị phân cấp rõ hơn và có cơ chế control kiểm soát quyền lực. Ông Nguyễn Hữu Thông (Lâm Đồng) nhấn mạnh: phải chuẩn hóa đội ngũ, bồi dưỡng kỹ năng hành chính hiện đại và digital số hóa năng lực — vì cán bộ giỏi mới đưa nghị quyết vào cuộc sống.

Một số địa phương đã có bước đi cụ thể. Hà Nội đang triển khai mô hình one-level một cấp hành chính, loại bỏ trung gian, đồng thời khuyến khích người dân dùng giấy tờ điện tử qua VNeID. Đà Nẵng tăng cường cán bộ chuyên trách về công nghệ, tài chính cho hơn 30 xã khó khăn, đặc biệt ở vùng miền núi. Ông Đoàn Duy Tân (Đà Nẵng) cho biết đây là cách để đảm bảo hệ thống function vận hành đồng đều. Bà Trương Thị Bích Hạnh (TP.HCM) nhấn mạnh: trao quyền không có nghĩa là buông lỏng, mà cần giám sát bằng mechanism cơ chế rõ ràng, ứng dụng công nghệ.

Cuối cùng, sức mạnh cấp xã không nằm ở quyền hành, mà ở khả năng serve phục vụ người dân nhanh chóng, thấu đáo và gần gũi. Khi người dân cảm nhận được sự change thay đổi tích cực, đó chính là lúc niềm tin public trust công chúng được củng cố. Để làm được điều đó, không chỉ cần quyết sách từ Trung ương, mà còn phải có investment đầu tư thực chất — về nhân sự, tài chính và công nghệ — để cấp xã thực sự trở thành động lực phát triển.