Thủ tướng ra 'tối hậu thư' công nghệ: Đột phá hay tụt hậu?

Trong bối cảnh technology công nghệ đang định hình lại mọi mặt của nền kinh tế và xã hội, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã đưa ra một thông điệp mạnh mẽ: phải làm chủ core công nghệ lõi, ưu tiên nguồn lực và đổi mới tư duy quản lý. Cuộc làm việc với Bộ Khoa học và Công nghệ không chỉ điểm lại những thành tựu đạt được, mà còn vạch ra một lộ trình hành động urgent khẩn trương và quyết liệt trong năm 2026. Với mục tiêu biến đổi mới sáng tạo thành động lực phát triển quốc gia, Việt Nam đang đối mặt với cả cơ hội và thách thức lớn trong hành trình chuyển đổi số.

Thành quả bước đầu là rõ ràng: 65.020 tỷ đồng đã được Quốc hội phê duyệt cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong năm 2026. Hạ tầng số phát triển mạnh với coverage tỷ lệ phủ sóng 5G đạt 91,9%, tốc độ Internet di động đứng thứ 14 thế giới. Xuất khẩu sản phẩm công nghệ số cán mốc 172 tỷ USD, quy mô thương mại điện tử đạt 36 tỷ USD — con số gấp ba lần so với năm 2020. Tuy nhiên, như chính Thủ tướng thừa nhận, vẫn còn nhiều điểm nghẽn: từ thể chế chậm trễ đến việc thương mại hóa kết quả nghiên cứu còn yếu, liên kết giữa trường, viện và doanh nghiệp chưa chặt chẽ.

Điểm nổi bật trong chỉ đạo là yêu cầu chuyển từ hỗ trợ theo input đầu vào sang trọng thưởng theo kết quả đầu ra, đồng thời thiết lập cơ chế chấp nhận rủi ro có kiểm soát — một bước đi táo bạo nhằm khuyến khích thử nghiệm, đặc biệt trong trí tuệ nhân tạo và tài sản số. Việc tái cấu trúc 16 phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia và thành lập các tổ công tác liên ngành cho thấy quyết tâm phối hợp vượt cấp, tránh lãng phí nguồn lực. Mục tiêu đến năm 2035 với Chiến lược chuyển đổi số quốc gia đang được xây dựng, nhưng áp lực hiện tại là phải hoàn thành ngay 16 nhiệm vụ đang quá hạn trong tháng 4/2026.

Với chỉ tiêu kinh tế số chiếm 30% GDP và hơn 40% doanh nghiệp tham gia đổi mới sáng tạo, Việt Nam không còn thời gian để chần chừ. Thủ tướng nhấn mạnh: 'Năm 2026 phải có hành động đột phá' — không chỉ là khẩu hiệu, mà là thước đo kết quả cụ thể, công khai xếp hạng để thúc đẩy kỷ luật tổ chức. Để làm được điều đó, cần một hệ sinh thái nơi nghiên cứu không bị bỏ lại phía sau, và doanh nghiệp dám đầu tư vào research nghiên cứu phát triển. Câu hỏi đặt ra: Liệu Việt Nam có đủ tốc độ và bản lĩnh để vươn lên trong cuộc đua toàn cầu này?

Như một lời nhắc nhở, hình ảnh các nhà lãnh đạo trao đổi bên bàn họp không chỉ là nghi thức — mà là biểu tượng cho một chuyển biến đang diễn ra: từ hành chính sang hành động. Việc phân bổ ngân sách, hoàn thiện khung pháp lý cho trí tuệ nhân tạo, hay xây dựng sàn giao dịch công nghệ, đều là những mảnh ghép trong bức tranh lớn hơn: một quốc gia digital số hóa sâu rộng, nơi dữ liệu và sáng tạo trở thành tài nguyên chiến lược. Nhưng như bất kỳ cuộc cách mạng nào, thành công không đến từ nghị quyết, mà từ việc hiện thực hóa nó từng ngày — qua từng chính sách, từng startup, từng nhà khoa học.