Kinh tế châu Á đối mặt rủi ro lớn từ xung đột Iran
Xung đột leo thang ở Trung Đông đang tạo ra risk lớn cho các nền kinh tế châu Á - Thái Bình Dương, đặc biệt khi eo biển Hormuz – tuyến đường vận chuyển dầu then chốt – rơi vào tình trạng bất ổn. Theo report mới đây từ Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP), căng thẳng quân sự có thể khiến khu vực mất từ 97 đến 299 tỉ USD sản lượng kinh tế, tương đương 0,3–0,8% GDP toàn khu vực. Con số này phản ánh sức impact sâu rộng không chỉ với doanh nghiệp mà cả với hàng triệu người dân, khi 8,8 triệu người ở châu Á có nguy cơ rơi vào nghèo đói do chi phí năng lượng, thực phẩm và vận chuyển tăng vọt.
Các quốc gia phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu năng lượng đang chịu pressure nặng nề. Hàn Quốc là một ví dụ điển hình: 26 tàu mang cờ nước này vẫn bị mắc kẹt ở vịnh Ba Tư, trong khi dự trữ dầu chiến lược chỉ đủ dùng 26 ngày. Tổ chức OECD đã điều chỉnh giảm forecast tăng trưởng của Seoul thêm 0,4 điểm phần trăm và nâng mức lạm phát lên 2,7%. Chính phủ nước này cảnh báo về ba cú sốc song hành: lạm phát cao, lãi suất tăng và đồng won suy yếu – tất cả đều đe dọa đến stability kinh tế vĩ mô.
Indonesia cũng đã phải hành động để giảm phụ thuộc. Từ cuối tháng 3, chính quyền giới hạn bán xăng tối đa 50 lít mỗi xe mỗi ngày và yêu cầu công chức làm việc tại nhà vào thứ Sáu hàng tuần. Những measure này được kỳ vọng tiết kiệm tới 364,92 triệu USD trợ cấp nhiên liệu. Trong khi đó, S&P Global cảnh báo nếu xung đột kéo dài, giá dầu Brent có thể vọt lên trung bình 130 USD/thùng trong năm 2026, làm tăng lạm phát thêm 1–1,6 điểm phần trăm và làm chậm growth kinh tế từ 0,3–0,7 điểm phần trăm.
Tình hình còn nghiêm trọng hơn với những quốc gia nhỏ như Tuvalu. Ngày 13.4, quốc đảo này tuyên bố tình trạng khẩn cấp tại hòn đảo chính Funafuti do rủi ro đứt gãy nguồn cung nhiên liệu và hệ thống điện bị ảnh hưởng. Quyết định này cho thấy ngay cả các nền kinh tế bé nhất cũng không thể tránh khỏi effect lan tỏa từ một cuộc khủng hoảng xa xôi. Với giá dầu vẫn ở mức uncertain , các chính phủ trong khu vực đang phải cân nhắc lại các chính sách tài khóa, năng lượng và an sinh xã hội để giảm thiểu tổn thất.
Mỗi lần Trung Đông bất ổn là giá xăng lại tăng, dân thường như mình chịu đủ. Tiền xăng, tiền đi làm, tiền ăn uống đều rise tăng theo, trong khi thu nhập thì có giảm đâu.
Chính phủ nên đầu tư mạnh hơn vào năng lượng tái tạo đi. Cứ phụ thuộc dầu mỏ như thế này thì risk rủi ro quá lớn, nhất là khi mình không kiểm soát được nguồn cung.
Báo cáo của UNDP nói 8,8 triệu người ở châu Á có nguy cơ nghèo đói – con số này thật sự đáng concern lo ngại. Phải chăng các chính sách hỗ trợ chưa đủ nhanh?
Thế giới hóa thật sự chỉ đẹp khi mọi thứ ổn định. Một xung đột nhỏ cũng khiến cả chuỗi cung ứng, giá cả, và niềm tin collapse sụp đổ.
Tuvalu nhỏ vậy mà cũng phải ban bố khẩn cấp... Mình từng nghĩ chỉ các nước lớn mới bị ảnh hưởng, hóa ra không phải.
Nếu giá dầu lên 130 USD/thùng thì không chỉ lạm phát tăng, mà hàng xuất khẩu của mình cũng sẽ mất lợi thế cạnh tranh do chi phí vận chuyển cao.