Rạn nứt Mỹ và thế giới đang gia tăng

Cuộc xung đột với Iran đang khiến influence ảnh hưởng của Mỹ trên trường quốc tế bị suy giảm nghiêm trọng, đồng thời làm sâu sắc thêm những cracks rạn nứt với các quốc gia vốn đã xa cách kể từ nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Donald Trump. Từ Bangladesh đến Slovenia, việc phân bổ nhiên liệu theo định mức đã làm đình trệ hệ thống transport giao thông, gây áp lực lớn lên các nhà lãnh đạo phải giải quyết hậu quả từ một cuộc chiến họ không mong muốn.

Ngay cả các đồng minh trong NATO cũng tỏ ra dè dặt trong việc ủng hộ Washington, khi nhiều nước cho rằng chính quyền Trump không consult tham vấn họ trước khi hành động. Thủ tướng Canada Mark Carney nhấn mạnh trong một video phát biểu rằng mối quan hệ kinh tế với Mỹ chứa nhiều vulnerabilities điểm yếu, và Canada không thể tiếp tục đặt cược tương lai vào một đối tác duy nhất: "Chúng ta không thể kiểm soát sự gián đoạn đến từ nước láng giềng", ông nói.

Trong khi đó, Trung Quốc đang nổi lên như một powerhouse điểm sáng trong lĩnh vực năng lượng sạch, khi kiểm soát phần lớn chuỗi cung ứng pin và điện mặt trời. Eo biển Hormuz bị phong tỏa cùng các đòn trả đũa vào cơ sở năng lượng tại Trung Đông khiến giá nhiên liệu biến động mạnh, thúc đẩy nhiều quốc gia đẩy nhanh chuyển đổi sang renewable energy năng lượng tái tạo và tái khởi động nhà máy điện hạt nhân để giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.

Châu Âu, học bài học từ xung đột Nga - Ukraine, đang lên kế hoạch giảm sự phụ thuộc vào bất kỳ nhà cung cấp năng lượng nào. Anh và Pháp đã tổ chức các cuộc họp với hàng chục quốc gia – không có sự tham gia của Mỹ – nhằm vạch ra lộ trình đảm bảo an ninh hàng hải tại eo biển Hormuz. Sáng kiến phòng thủ tập thể này nhằm protect bảo vệ tàu thương mại, trong bối cảnh collective security an ninh chung ngày càng bị đặt dấu hỏi.

Một số cựu quan chức Mỹ thừa nhận việc thay đổi lập trường liên tục về mục tiêu tại Iran khiến cả đồng minh lẫn đối thủ đều mất phương hướng. Như một nhà ngoại giao châu Á tại Washington nhận định, hình ảnh của Mỹ có thể phục hồi sau nhiệm kỳ Trump, nhưng sự erosion xói mòn về niềm tin và ảnh hưởng địa chính trị là điều khó đảo ngược, đặc biệt khi các đối thủ tận dụng triệt để thời cơ này.