Cần đạo luật nền tảng cho kinh tế tư nhân

Trong buổi thảo luận về phát triển kinh tế - xã hội ngày 20.4, đại biểu Quốc hội Phạm Trọng Nhân (TP.HCM) nhấn mạnh cần một policy chính sách nền tảng riêng cho khu vực kinh tế tư nhân. Dẫn báo cáo của Chính phủ, ông cho biết khu vực này đang đóng góp tới 51% GDP, hơn 30% ngân sách nhà nước, tạo việc làm cho 82% lao động và chiếm gần 60% vốn đầu tư toàn xã hội. Tuy nhiên, dù có quy mô lớn, kinh tế tư nhân mới chỉ chiếm khoảng 30% kim ngạch xuất khẩu, cho thấy sự lệch pha giữa contribution đóng góp và tầm ảnh hưởng thực tế trên thị trường toàn cầu.

Theo ông Nhân, sự chênh lệch này cho thấy doanh nghiệp tư nhân chủ yếu hoạt động trong lĩnh vực nội địa, gia công hoặc phân khúc giá trị thấp. Trong khi đó, các ngành chiến lược, công nghệ cao và hạ tầng gần như vắng bóng sự dẫn dắt từ khu vực tư. Ông cho rằng cách tiếp cận hiện tại vẫn mang nặng tư duy support hỗ trợ theo cơ chế 'xin - cho', điều này làm giảm confidence niềm tin pháp lý và cản trở sự phát triển bền vững. Thay vì tiếp tục các nghị quyết mang tính chủ trương, Quốc hội cần ban hành một đạo luật khung — cụ thể là Luật Bảo đảm quyền phát triển kinh tế tư nhân — để biến lời hứa thành institution thiết chế pháp lý thực chất.

Đại biểu Hoàng Minh Hiếu (Nghệ An) bổ sung rằng thủ tục hành chính vẫn là rào cản lớn. Nhiều quy trình liên quan đến đất đai, đầu tư, quy hoạch còn bureaucratic phiền hà và kéo dài, khiến dự án bị đình trệ hàng năm trời. Ông nhấn mạnh cải cách hành chính không chỉ là cắt giảm giấy tờ, mà phải là solution giải pháp then chốt để khơi thông nguồn lực và nâng cao competitiveness năng lực cạnh tranh. Đặc biệt, cần xây dựng chỉ số đánh giá thực tế dựa trên thời gian xử lý, chi phí tuân thủ và số lần người dân phải đi lại — thay vì chỉ báo cáo số lượng thủ tục đã cắt giảm.

Liên quan đến ngân sách, đại biểu Trần Văn Lâm (Bắc Ninh) cảnh báo không nên tăng thu bằng mọi giá. Ông cho rằng tăng thu không đi đôi với phát triển bền vững có thể làm suy yếu động lực sản xuất và thu hẹp nền kinh tế. Thay vì cắt giảm chi tiêu một cách máy móc, cần tập trung vào hiệu quả sử dụng vốn, đặc biệt khi hệ số ICOR đang ở mức cao — cho thấy dấu hiệu waste lãng phí trong đầu tư công. Theo ông, tiết kiệm thực sự là chi đúng và chi hiệu quả, không phải đơn thuần là cắt giảm ngân sách.

Về thuế, Bộ Tài chính đề xuất nâng ngưỡng doanh thu miễn thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân cho hộ kinh doanh. Hiện mức đề xuất là 500 triệu đồng, nhưng Ủy ban Kinh tế và Tài chính cho rằng nên cân nhắc ở mức tối thiểu 2 tỷ đồng để phù hợp với thực tiễn và mang tính nhân văn. Bên cạnh đó, dự thảo nghị quyết chọn ngày 24.11 làm Ngày Văn hóa Việt Nam cũng được trình lên, nhằm tạo khung pháp lý để triển khai ngay mà không phải chờ sửa đổi Luật Lao động.