Giám đốc Mossad lên tiếng về mục tiêu thay đổi chế độ Iran sau cáo buộc thất bại
Trong một động thái hiếm gặp, Giám đốc cơ quan tình báo Mossad, David Barnea, lần đầu tiên official xác nhận rằng thay đổi chế độ tại Iran là priority của cơ quan này. Phát biểu tại buổi lễ tưởng niệm Holocaust ở Jerusalem, ông nhấn mạnh sứ mệnh trên vẫn chưa hoàn thành, dù các attacks quân sự đã chấm dứt và thỏa thuận ngừng bắn đã được thông qua.
Barnea bác bỏ những accusations rằng Mossad đã fail hay đưa Mỹ vào ảo tưởng về việc lật đổ nhanh chóng chính quyền Tehran. Ông cho rằng chiến dịch vừa qua mới chỉ tạo ra các conditions ban đầu cho sự thay đổi lâu dài, và nỗ lực sẽ tiếp tục ngay cả khi xung đột tạm lắng. Đây là lần đầu tiên một lãnh đạo Mossad công khai nói về regime change như một mục tiêu rõ ràng.
Tuy nhiên, bối cảnh hiện tại cho thấy những hạn chế rõ rệt trong strategy của phương Tây. Dù Lãnh đạo Tối cao Iran Ali Khamenei thiệt mạng và hạ tầng bị tàn phá, chính quyền mới vẫn duy trì lập trường cứng rắn, có sự hậu thuẫn mạnh từ Quân đoàn Vệ binh Cách mạng. Đồng thời, các allied forces của Iran tại Lebanon, Yemen và Iraq vẫn hoạt động hiệu quả, làm giảm impact của nỗ lực cô lập Tehran.
Giới phân tích cho rằng thỏa thuận ngừng bắn – do Pakistan làm trung gian – phản ánh sự thay đổi trong power balance . Mỹ và Israel không đạt được các mục tiêu ban đầu, trong khi Iran cho thấy khả năng chịu đựng và response chiến lược vượt mong đợi. Ông Rami G Khouri nhận định đây giống như một 'ghế phóng cứu sinh' giúp phương Tây rút lui mà không phải thừa nhận thất bại.
Hậu quả của gần 50 ngày xung đột lan rộng beyond quân sự. Các nước vùng Vịnh, dù không tham chiến, phải gánh chịu tổn thất kinh tế lên tới 350 tỷ USD, làm gián đoạn năng lượng và investor trust . Học giả Mahjoob Zweiri cảnh báo rằng mô hình an ninh dựa vào bảo trợ Mỹ có thể không còn bền vững, buộc các nước này tìm kiếm partners mới từ Trung Quốc, Nga đến Tây Âu.
Vậy là cả một chiến dịch quân sự lớn mà cuối cùng vẫn không đạt được goal mục tiêu chính. Có vẻ như đánh giá risk rủi ro ban đầu quá thấp.
Iran từng bị coi là dễ tổn thương, nhưng họ đã chứng minh khả năng resilience chịu đựng và adapt thích nghi vượt mong đợi. Bài học lớn cho các chiến lược gia.
Mossad nói vẫn tiếp tục, nhưng liệu có ai còn tin vào plan kế hoạch thay đổi chế độ sau thất bại này? Nghe giống như đổ thêm resources nguồn lực vào ván cờ thua.
Phản ứng của Iran không mạnh về quân sự, nhưng rất khôn về strategy chiến lược. Mở rộng xung đột để tăng cost chi phí cho đối phương – hiệu quả và ít tốn kém.
Các nước vùng Vịnh đang tỉnh giấc. Dùng tiền đổi an ninh với Mỹ giờ thành gánh nặng, chứ không còn là bảo hiểm nữa. Sớm muộn cũng phải tìm alternative phương án khác.
Tại sao lại kỳ vọng một thay đổi nhanh chóng? Chế độ nào cũng có support base nền tảng ủng hộ. Không có phong trào nổi dậy từ trong nước, mọi nỗ lực từ bên ngoài đều vô ích.