Cỗ xe kinh tế Việt Nam: Đã nổ máy, sẵn sàng tăng tốc?
Một cỗ xe kinh tế đang được đánh thức. Không còn là những bản kế hoạch treo lơ lửng, Việt Nam giờ đây đang bước vào era mới với tinh thần hành động quyết liệt, nơi leadership điều hành không chỉ chuyên nghiệp mà còn mang theo khát vọng bứt phá. Kỳ họp Quốc hội khóa XVI không đơn thuần là ceremony kiện toàn nhân sự — nó là tiếng trống lệnh đánh dấu sự chuyển mình từ tư duy ngắn hạn sang tầm nhìn dài hạn. Với Thủ tướng Lê Minh Hưng tuyên thệ nhậm chức, thông điệp đã rõ: không phải chỉ tăng trưởng, mà phải tăng trưởng bền vững, không nóng vội, không đánh đổi ổn định vĩ mô. Tinh thần đổi mới đang được cụ thể hóa bằng từng quyết sách, từng hành động, từng priority chiến lược.
Tuyên thệ nhậm chức, Thủ tướng Lê Minh Hưng đưa ra 5 định hướng được gọi là “declaration ”: xây dựng Chính phủ hiện đại, điều hành kinh tế hiệu quả, tổ chức bộ máy tinh gọn, đoàn kết nội bộ và liêm chính. Đặc biệt, ông nhấn mạnh ổn định vĩ mô là nền tảng, đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Cải cách thể chế được xác định là “đột phá của đột phá”, còn đầu tư công là “strategic ” để tạo động lực lan tỏa. Nguồn lực sẽ không còn phân tán, mà tập trung vào hạ tầng giao thông, đường sắt tốc độ cao và digital , nơi vốn nhà nước đóng vai trò “vốn mồi” để kéo theo đầu tư tư nhân và quốc tế.
Chính phủ đặt mục tiêu cắt giảm ít nhất 10% chi thường xuyên — khoảng 180.000 tỷ đồng — để dồn cho đầu tư phát triển. Đây không chỉ là tiết kiệm, mà là shift tư duy từ quản lý hành chính sang quản trị hiệu quả. Đại biểu Quốc hội Hoàng Thị Thanh Thúy đánh giá cao việc sửa đổi nhanh 4 luật thuế, trong đó có Luật Thuế thu nhập cá nhân, cho thấy tinh thần responsive và linh hoạt. Trong khi đó, đại biểu Trần Hoàng Ngân kỳ vọng bộ máy mới sẽ hành động nhanh hơn, quyết liệt hơn, nhưng vẫn balanced giữa tốc độ và ổn định. Mấu chốt, theo nhiều ý kiến, là phải hoàn thiện thể chế, minh bạch pháp lý và streamline thủ tục để giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.
Tuy nhiên, cảnh báo về waste và dàn trải cũng được đặt ra. Đại biểu Nguyễn Văn Thân chỉ rõ, hàng nghìn công trình đang đình trệ, gây thất thoát resources , thậm chí lớn hơn cả tham nhũng. Ông đề xuất thu hồi tài sản công bỏ không, đặc biệt tại Hà Nội, để đấu thầu hoặc cho thuê. Đại biểu Tráng A Dương nhấn mạnh cần rà soát các dự án tồn đọng, xử lý dứt điểm ‘vốn chờ dự án’ và loại bỏ tình trạng ‘giữ chỗ’. Thủ tướng Lê Minh Hưng đã thẳng thắn yêu cầu lấy tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công làm tiêu chí evaluate cán bộ — một cách cá thể hóa trách nhiệm để thúc đẩy hành động.
Mục tiêu tăng trưởng hai con số không phải là khẩu hiệu suông. Nó được xây dựng trên nền tảng ổn định vĩ mô, cải cách thể chế và sự đồng thuận chính trị cao. Quốc hội đã thông qua các kế hoạch 5 năm, thành lập thành phố Đồng Nai và hoàn thiện hành lang pháp lý dài hạn. Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn yêu cầu không để legal , phải triển khai ngay. Như lời Tổng Bí thư Tô Lâm: ‘Nhất định Việt Nam sẽ viết tiếp những chương mới rực rỡ’. Nhưng để điều đó thành hiện thực, không chỉ cần quyết tâm — mà cần thực thi kỷ luật, minh bạch và nhất quán ở mọi cấp, mọi ngành. Cỗ xe đã sẵn sàng — giờ là lúc tăng tốc.
Hy vọng đây không phải là những lời hay nhưng làm dở. Cần trách nhiệm giải trình thực sự, không chỉ trên giấy.
Chuyển đổi số là tốt, nhưng liệu hạ tầng ở vùng sâu vùng xa có theo kịp không?
Cắt giảm 10% chi thường xuyên là bước đi mạnh. Nếu làm được, sẽ có thêm funding nguồn lực cho phát triển thật sự.
Tăng trưởng 2 con số nghe hấp dẫn, nhưng đừng để lạm phát và nợ công phình to theo.
Rất ấn tượng với việc lấy giải ngân làm tiêu chí đánh giá cán bộ. Sẽ tạo incentive động lực thực tế.
Nghe nhiều về ‘vốn mồi’ nhưng bao giờ mới thấy tư nhân dám nhảy vào?
Sửa luật thuế nhanh là tín hiệu tích cực. Doanh nghiệp cần flexibility sự linh hoạt như vậy thường xuyên hơn.
Lãng phí tài sản công là vấn đề cũ. Cần minh bạch đấu giá, không để ‘chùa làng’ giữ đất vàng.