Chuyên gia cảnh báo: 50% dân số từng bị gàu nhưng điều trị chưa đúng cách
Gần đây, một report y khoa gây chú ý khi cho biết đến 50% dân số thế giới từng trải qua tình trạng dandruff ít nhất một lần trong đời. Thông tin được chia sẻ bởi TS-BS Phạm Thị Uyển Nhi từ Bệnh viện Da Liễu TP.HCM tại hội thảo khoa học về kiểm soát gàu, nhấn mạnh thực tế phổ biến nhưng lại bị xem nhẹ. Dù không đe dọa tính mạng, gàu ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống, thẩm mỹ và mental health người bệnh, đặc biệt khi tình trạng kéo dài và tái phát liên tục.
Theo chuyên gia, gàu và viêm da tiết bã hình thành do sự kết hợp của nhiều yếu tố: tăng tiết bã nhờn, sự phát triển quá mức của nấm Malassezia, phản ứng viêm tại chỗ và tổn thương skin barrier . Những yếu tố này tạo thành một vòng xoắn bệnh lý: bã nhờn giúp nấm phát triển, nấm kích hoạt viêm, viêm làm tổn thương da, và da yếu lại càng dễ bong vảy. Cảm giác itching khiến người bệnh gãi nhiều, làm tổn thương nặng hơn và làm bệnh dai dẳng hơn.
Đáng lo ngại, số ca đến khám vì gàu tại Bệnh viện Da Liễu TP.HCM đã tăng gấp đôi từ 13.000 lượt năm 2021 lên hơn 28.000 lượt dự kiến năm 2025. Tỷ lệ mắc cao hơn ở nhóm chịu nhiều stress , người có immune system suy giảm hoặc dùng thuốc kéo dài. Ở người lớn, bệnh thường không tự khỏi mà cần kiểm soát lâu dài, khác với trẻ em – nơi tình trạng thường nhẹ và tự giới hạn.
Phương pháp treatment chủ yếu hiện nay là dùng dầu gội đặc trị, chiếm khoảng 58% lựa chọn. Điều trị đúng cách cần nhắm vào gốc rễ: antifungal , giảm viêm, kiểm soát bã nhờn và phục hồi da. Dược sĩ đóng vai trò then chốt vì nhiều người tìm đến pharmacy trước khi đến bệnh viện. Việc tư vấn thói quen sinh hoạt như kiểm soát căng thẳng, vệ sinh da đầu đúng cách và tránh yếu tố khởi phát là phần không thể thiếu.
Các triệu chứng có thể lan ra mặt, sau tai, ngực và lưng trên. Khi tổn thương lan rộng, kéo dài hoặc không đáp ứng, người bệnh cần được chuyển đến chuyên khoa. Chuyên gia nhấn mạnh: kiểm soát gàu không phải là tìm quick fix , mà là duy trì long-term care và thay đổi lifestyle phù hợp để giảm risk tái phát.
Tôi không ngờ tới 50% người từng bị gàu. Nhưng đúng là nhiều người dùng dầu gội thường mà không biết cần active ingredients hoạt chất đặc trị.
Gàu không đơn giản là bong tróc. Cái khó là nhiều người cứ nghĩ là sạch sẽ kém, trong khi gốc rễ là inflammation viêm và nấm. Tư vấn ở nhà thuốc rất quan trọng.
Tôi bị gàu gần 5 năm, dùng đủ loại mà không dứt. Giờ mới hiểu vì sao – toàn dùng wrong treatment cách điều trị sai, chỉ giải quyết triệu chứng.
Ở nhà, con nhỏ tôi cũng có vảy trắng trên đầu. May là bác sĩ nói trẻ em hay tự hết, chứ tôi suýt lo unnecessary quá mức.
Stress đúng là làm gàu nặng hơn. Mỗi lần áp lực là đầu ngứa kinh khủng, gãi đến trầy. Cần thêm public awareness nhận thức cộng đồng về mối liên hệ này.
Vấn đề là nhiều người còn xấu hổ, giấu bệnh. Cần giảm kỳ thị để mọi người tìm proper care chăm sóc đúng mà không ngại.