UB Science Park: een prijswinnend studeerhuis viert twintig jaar

Het black-glass huis van de UB Science Park viert dit jaar zijn twintigste verjaardag – en het blijft een architectural icon . Ter ere van het jubileum zijn er gratis bekers en koekjes verschenen met een print van de universiteitsbibliotheek. Ze zijn meteen sold out. Het gebouw, ontworpen door renowned architect Wiel Arets, kreeg in 2005 de Rietveldprijs en wordt wereldwijd geroemd, maar kende ook hobbels in de startfase: van safety risks tot onbedoelde plekken voor sexual escapades .

Het idee voor een centrale universiteitsbibliotheek in De Uithof ontstond aan het eind van de vorige eeuw. Bestaande bibliotheken zouden worden samengevoegd tot één groot geheel. Oud-bibliothecaris Bas Savenije, die destijds de opdrachtgever was, wilde een levendige meeting place voor studenten. De universiteit wilde een sterke visuele impact en nodigde daarom aansprekende architecten uit. Uiteindelijk koos Savenije voor Arets, die zich liet inspireren door Mondriaans Victory Boogie Woogie. Tijdens de presentatie tekende Arets live op basis van de wensen van het team – een dynamic interaction die doorslaggevend was.

Arets ontwierp een open structuur waarbij medewerkers in hun kantoren zicht hadden op de bieb, en bezoekers konden zien waar de book depots waren. Inspiratie kwam onder meer van de bibliotheek in Münster en het Phillips Exeter Academy in de VS. Savenije was onder de indruk van het mutual respect dat leerlingen daar hadden voor hun gebouw. Dat idee wilde hij overbrengen: dat een mooi ontwerp ook user responsibility stimuleert. Het reliëf op de depotblokken, gebaseerd op een foto van Kim Zwarts, zorgt niet alleen voor esthetiek, maar ook voor sound dampening en sun shielding .

De bouwkosten liepen op van 100,5 naar minstens 155 miljoen gulden – een budget overrun die veel discussie veroorzaakte in de Universiteitsraad. Om goedwillendheid te kweken, stelde Savenije de Boothzaal gratis beschikbaar voor academische doeleinden. Het werd direct een highly popular aula. Toch kende het gebouw ook practical flaws : een spiegel boven de urinoirs die privacy doorbrak, een crèmekleurige vloer waarbij de trap onzichtbaar was, en black tape op de randen om valpartijen te voorkomen – Savenije viel zelf als eerste van de hellingbaan.

Op de zesde verdieping konden studieruimtes van binnenuit worden afgesloten met een deur van melkglas. Omdat je er niet doorheen kon kijken, werd het een populaire plek voor een steamy encounter – of zoals destijds geschreven werd: een solid round . Tegenwoordig zijn die deuren permanent verwijderd, maar dat heeft te maken met ventilation issues uit de coronatijd. Ook de draaideuren bij de ingang waren omstreden. Savenije hoopte dat een brandoefening zou aantonen dat ze ontoereikend waren, maar het bleek veilig: bij alarm gingen extra deuren open.

Hoewel er weinig is aangepast in twintig jaar – onder meer door afspraken met de architect – blijft de erkenning groeien. In 2016 noemde CNN de UB een van de mooiste bibliotheken ter wereld. Dit jaar kreeg het de status young monument van de gemeente, wat ingrijpende veranderingen verbiedt. Nog altijd trekken bezoekers van over de hele wereld naar het gebouw – niet alleen om te studeren, maar om een living piece architectuur te ervaren.

Reacties 6

  • B
    BiblioBen

    Die black-glass gevel ziet er nog steeds futuristisch uit, maar binnen is het soms alsof je in een betonnen hol zit. Geen warm atmosphere , eerder een silent pressure om serieus te zijn.

  • A
    Anouk94

    Ik heb daar gestudeerd en wist niks van die biebseks-reputation . Maar nu ik erover lees, snap ik wel waarom sommige kamers altijd bezet waren tijdens tentamenperiode…

  • M
    Maurits

    155 miljoen gulden? Dat is bijna 70 miljoen euro. Voor een bibliotheek? Dat noem ik public cost met een hoofdletter P. Zeker in die tijd.

  • D
    DesignDave

    Arets heeft gelijk: goed design vraagt mutual respect . Maar het is ook duidelijk dat practical use soms verloren gaat in esthetiek.

  • S
    SanneL

    Die foto van Arets’ kinderen in de espressobar moet blijven hangen? Serieus? Dat is geen cultural heritage , dat is een personal nostalgia .

  • U
    UniInsider

    Het mooiste? Dat het gebouw na twintig jaar nog steeds het central hub van De Uithof is. Geen empty space , maar een plek waar mensen écht komen.

De tekst is gebaseerd op feiten en voor het leren van Engels opnieuw samengesteld; lezersreacties zijn voorbeelden van verschillende perspectieven.

[email protected]